« وَ اللَّهُ يَعْلَمُ »
: خدا مىداند كه در جهاد و در ساير چيزهايى كه براى شما ناخوشايند است و خداوند به آنها امر كرده ، خير شماست ، از اين رو خداوند به آنها امر كرده است .
« وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ »
: و شما نمىدانيد ، لذا از آن اكراه داريد .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 217 ]
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ كُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ إِخْراجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَ الْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَ لا يَزالُونَ يُقاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطاعُوا وَ مَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَ هُوَ كافِرٌ فَأُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( 217 )
ترجمه :
اى پيامبر ! مردم از تو مىپرسند دربارهء جنگ در ماه حرام ، بگو كه نبرد در آن گناهى است بزرگ و بازداشتن خلق است از راه خدا و كفر به خدا و پايمال كردن حرمت حرم خدا و بيرون كردن اهل حرم بسيار گناه بزرگترى است نزد خدا و فتنهگرى و فسادانگيزى بدتر از قتل است و كافران پيوسته با شما مسلمانان نبرد كنند تا آنكه اگر بتوانند شما را از دين خود برگردانند ، پس كسانى از شما كه از دين خود برگردد و در حال كفر باشد تا بميرد ، اعمال آنان در دنيا و آخرت ضايع و باطل شود و ايشان اهل جهنّماند و در آن هميشه معذّب خواهند بود .
تفسير :
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ »
: از تو درباره ماههاى حرام مىپرسند ، توضيح ماههاى حرام گذشت ، و توصيف به حرام براى اين است كه قتال در آن حرام است ، لذا بدلى كه از آن آورده شده ، بدل اشتمال است از اين قول خداى تعالى كه :
« قِتالٍ فِيهِ ، قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ »
: منظور از قتال « فيه » اراده كردن جنس و توصيف آن به ظرف مجوّز است ، لذا « قتال » كه نكره است در آغاز