پست است و فايدهء كيفيّت جهت اخروىاش فارغ شدن از خلق و لذّت بردن از مناجات با خداست . پس كسى كه مرتدّ شود ، اعمالش
« فِي الدُّنْيا »
: در دنيا از بين مىرود و كسى كه در حال كفر بميرد اعمال اخروى او نيز
« وَ الْآخِرَةِ »
: در آخرت از بين مىرود و « حبط » مىشود .
اين معنى مبنى بر اين است كه ظرف ، ظرف « حبط » باشد ، و ممكن است كه ظرف حال از « اعمالهم » باشد ، و معنى آيه اين است : كسانى از شما كه از دينش برگردد و در حال كفر بميرد ، اعمالش باطل مىشود در حالى كه جهات دنيوى و اخروى اعمال ثابت است ، و هر كس از شما كه از دينش برگردد و بر ايمان بميرد ، اعمالش در هر دو جهت ثابت مىماند و باطل نمىشود .
« وَ أُولئِكَ »
: اسم اشاره بعيد را به همان جهت كه ياد شد تكرار كرد .
« أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ »
: آنها همواره و هميشه اهل آتشند ، بعضى از مفسّرين دربارهء نزول آيه گفتهاند : مسلمانها در اوّلين جنگى كه پيش از جنگ بدر با مشركان نمودند ، تعدادى از آنان را كشتند و اين جنگ در اول ماه رجب بود . پس مشركان از محمّد صلّى اللّه عليه و آله از ماه حرام پرسيدند : بعضى گفتهاند كه خود مسلمانان اين پرسش را مطرح كردند .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 218 ]
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 218 )
ترجمه :
( 2 / 218 )
آنان كه به دين اسلام گرويدند و از وطن خود مهاجرت كردند و در راه خدا جهاد كردند ، اميدوار و منتظر رحمت خدا باشند كه خداوند بر آنها بخشاينده و مهربان است .
تفسير :
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا »
: كلام مستأنفى است براى بزرگداشت مؤمنان و رفع سختى از مسلمانان جنگجو ، زيرا اين آيه چنانچه گفته شده در مورد