اين توهّم است كه براى خداوند در هدايت و راهنمايى شريك قرار داده شود ، زيرا تقديم مسند اليه مفيد حصر و تأكيد است ، و تنبيه است بر اينكه مناط هدايت خداوند تعالى چيزى از جانب عبد نيست ، بلكه بستگى به مشيّت خداى تعالى دارد تا اينكه بندگان از مشيّت الهى خارج نشوند ( نپندارند هدايت از سوى خودشان است ) به اعمالشان نگاه نكنند ، و تصريح است به اينكه مؤمنان مورد رضايت خدا هستند ، چنان كه مورد هدايت او ، و آنچه كه در آن اختلاف كردهاند ، همان راه راست است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 214 ]
أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْساءُ وَ الضَّرَّاءُ وَ زُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتى نَصْرُ اللَّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ ( 214 )
ترجمه :
گمان كرديد به بهشت درآييد بدون آزمايشهايى كه پيش از شما بر گذشتگان آمد كه بر آنان رنج و سختيها رسيد و همواره پريشان خاطر و هراسان بودند ، تا آنگاه كه رسول و گروندگان به او از شدّت اندوه از خدا مدد خواسته ، عرض كردند بار خدايا ! كى باشد كه ما را يارى كنى و از اين رنج و سختى نجات بخشى ، در آن حال ، به رسول خطاب شد هان ! مژده ده كه همانا يارى خدا نزديك خواهد بود .
تفسير :
« أَمْ حَسِبْتُمْ »
: « أم » منقطعه است و متضمّن معنى استفهام انكارى ، يا مجرّد از استفهام است ، و اضراب و استدراك است از انزجار و ناراحتى مؤمنان به سبب وجود اختلاف و انكار جواز اختلاف پس از برانگيختن رسولان . گويا كه چنين گفته شده باشد : آيا ناراحت شديد از اختلاف و انكار كرديد آن را پس از برانگيختن رسولان ؟ بلكه گمان كرديد
« أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ »
، داخل بهشت مىشويد ، يعنى اين گمان