به يكديگر عطف شدهاند ، بهتر از تخالف آن دو است ، به آن جهت است كه تزيين دنيا واقع شده و اثر آن در نظرهاى آنان باقى مانده است و امّا سخريّه و استهزا امرى است كه به دفعات جداگانه انجام مىشود ، ولى به صورت استمرار وجود پيدا مىكند .
« وَ الَّذِينَ اتَّقَوْا »
: يعنى آن كسانى كه به ولايت ايمان آوردند ، زيرا كه تقواى حقيقى حاصل نمىشود مگر براى كسى كه ولايت را قبول كرده و در طريق الى اللّه داخل شود ، چنانچه در اوّل سوره تحقيق شد .
نهادن اسم ظاهر به جاى ضمير ، براى اين است كه آنها را با وصف ديگر ياد كند ، و به منافقان تعريض و كنايه زده و اشعار به علت حكم داشته باشد ، و اين جمله ، جمله حاليّه يا عطف است بر « يسخرون » و تخالف در جمله به جهت تأكيد و ثبات در جمله دوم است .
ممكن است
« الَّذِينَ اتَّقَوْا »
عطف بر
« الَّذِينَ آمَنُوا »
باشد از باب عطف مفرد ، و قول خداى تعالى :
« فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ »
: حال است از
« الَّذِينَ آمَنُوا »
يعنى اگر در دنيا گاهى مؤمنان زير حكم منافقان باشند ، در آخرت ، هم از حيث حكم و هم از حيث منزلت و شرافت ، فوق آنها هستند .
« وَ اللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ »
: يعنى خداوند ، مؤمنان را روزى مىدهد ، آوردن اين جمله در اين مقام اظهار امتنان بر مؤمنان است كه بالاتر بودن نسبت به منافقان ، كمترين چيزى است كه به آنان داده مىشود ، زيرا خداوند از نعمتهاى آخرت آن قدر به آنان روزى مىدهد كه حسابكنندهها قدرت محاسبهء آن را ندارند .
بنابراين ، نهادن اسم ظاهر جاى ضمير ، براى اشاره به بزرگداشت آنان است ، و اينكه آنان مورد رضايت خدا هستند . به علاوه ، وجوه ديگرى نيز دراينباره گفته شده است .