آتنا فى دار دنيانا حسن * آتنا فى دار عقبانا حسن
راه را بر ما چو بستان كن لطيف * مقصد ما باش هم تو اى شريف
« وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً »
: حسنة و خوبيهاى آخرت از مقايسه با آنچه از خوبيهاى دنيا ياد شد ، معلوم مىشود .
« وَ قِنا عَذابَ النَّارِ »
: و چون هر چيزى كه براى انسان بد است ، از ناحيهء انسانيت او است از قبيل مظاهر جهنّم و دردهاى آن ، خواه از ملايمات حيوانى باشد ، يا نه . لذا ، عذاب آتش به زن بد ، شهوات ، گناهان و به تب و ساير دردها ، تفسير شده است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 202 ]
أُولئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ سَرِيعُ الْحِسابِ ( 202 )
ترجمه :
هر يك از اين دو فرقه « طالبان دنيا و عقبى » ، از نتيجهء اعمال خود بهرهمند خواهند گشت . خدا به حساب همه ، زود رسيدگى مىكند .
تفسير :
« أُولئِكَ »
: اين بزرگان
« لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا »
: يعنى بهرهمند مىشوند از آنچه كه كسب كردهاند و از جملهء آنها درخواست نيكى دنيا و آخرت است ، يعنى عمل هيچ عمل كنندهاى ضايع نمىشود ، و معنى آيه اين است كه براى آنها نصيبى است كه نامش از چيزى است كه كسب كردهاند يا نصيبى است كه آن بهرهء قسمتى از آن چيزهايى است كه به دست آوردهاند . اين معنى به تجسّم اعمال اشعار دارد ، چنانچه اهل مذهب قايل به آن هستند ، و آن حق است ، كه اخبار زيادى نيز آن را ثابت كرده و آيات چندى به آن اشعار دارند و عقل نيز به آن حكم مىكند .
حقيقت مسئله ، اين است كه علم به صورت عرضى كه كيفيّت نفس باشد چنانچه مشّائين معتقدند ، نيست ، و همچنين ، علم نسبت بين عالم و