« ذلِكَ »
: يعنى تمتّع به سبب عمره براى حج ، نه روزه بدل قربانى ، و نه هدى .
« لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ »
: اين واجب بر كسى است كه از مكه دور باشد ( خانوادهاش در مسجد الحرام حاضر نباشد ) ، چنان كه قبلا بيان شد .
« وَ اتَّقُوا اللَّهَ »
: از خشم و غضب خدا در مورد تغيير دادن احكام او و مخالفت اوامر و نواهى او پرهيز كنيد .
« وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ »
: بدانيد كه خداوند در جاى عقوبت و نقمت سخت عذاب مىكند .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 197 ]
الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلا رَفَثَ وَ لا فُسُوقَ وَ لا جِدالَ فِي الْحَجِّ وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى وَ اتَّقُونِ يا أُولِي الْأَلْبابِ ( 197 )
ترجمه :
حج در ماههاى معيّن است ، پس هر كه را حج واجب شود ، بايد آنچه كه ميان زن و شوهر رواست ترك كند و نيز كار ناروا مانند دروغ ، مجادله و بدگويى را ترك كند . و شما هر كار نيك انجام دهيد خدا بر آن آگاه است ، و توشهء تقوى براى آخرت برگيريد كه بهترين توشهء اين راه تقوى است . و اى صاحبان خرد و ادراك از من بپرهيزيد و خدا ترس شويد .
تفسير :
« الْحَجُّ أَشْهُرٌ »
: جمله استينافيه است براى بيان حكمى از احكام حج ، گويا كه گفته شده : چه وقت است وقت حج ؟ پس فرمود : وقت حجّ ماههاى
« مَعْلُوماتٌ »
معينى است ، و در حمل كردن اسم ذات بر اين معنى قبلا گفتيم از باب مجاز در لفظ است يا در مجاز در حذف ، يا مجاز در نسبت و مقصود از ماههاى معين شوّال و ذىقعده و ذىحجّه تا نهم يا تا