گوسفند است . به امام صادق ( ع ) نسبت داده شده كه فرمود « 1 » : هرگاه شخص محصور شد ، قربانيش را مىفرستد . پس اگر سر او موجب اذيّتش شد ، قبل از آنكه قربانى كشته شود ، يك گوسفند در همان جايى كه گرفتار شده ذبح مىكند ، يا روزه مىگيرد ، يا صدقه مىدهد . روزه سه روز است و صدقه بر شش مسكين است كه به هر يك بايد نيمصاع « 2 » داده شود .
« فَإِذا أَمِنْتُمْ »
: پس اگر از محاصره و گرفتارى ايمن شديد ،
« فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ »
، آنكه از حلالهاى عمره بهرهمند مىشود ، يا اينكه پس از احرام عمره امورى كه بر او حلال مىشود ، يا به سبب احلال عمره يا از خود عمره لذت روحانى مىبرد ، بايد به سوى حج رو كند . لذّت روحانى كه در اينجا ياد شده ، به آن دليل است كه عبادات و به ويژه مناسك حج كه صورت مناسك بيت اللّه حقيقى است ، آن چنان لذّت روحانى دارد كه با لذّتهاى جسمانى قابل قياس نيست .
« إِلَى الْحَجِّ »
: به احرام حج روآورد ، يا در حالى كه به سوى حج رو آورده ، يا در حالى كه تمتّع او تا اتمام حجّ استمرار دارد . . .
« فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ »
: بر او واجب است به مقدار ممكن خون بريزد ، و اقلّ آن يك گوسفند است . يعنى كسى كه به قصد حجّ تمتّع احرام بسته است ، به اين قصد كه عمره را بر حج مقدّم دارد ، پس از ميقات احرام بسته ، داخل مكه شده ، بيت را طواف كرده و نماز و سعى را انجام داده ، محل شود ( از احرام خارج شود ) و سپس از حرم به قصد حجّ احرام بندد ، در چنين صورتى قربانى بر او واجب مىشود . اين نوع از حجّ ، بر كسى واجب است كه از مكه دور باشد ، به اين معنى كه بين منزل
هامش
( 1 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 175 . نور الثّقلين ، ج 1 ، ح 657 ، ص 154 .
( 2 ) صاع ، پيمانه ، كيل .