آماده شدند ، و مىترسيدند كه قريش به عهدشان وفا نكنند و با آنان به كارزار بپردازند . پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ، اكراه داشت از اينكه در ماه حرام و در حرم با آنان جنگ كند ، پس خداوند تعالى اين آيه را نازل فرمود :
« وَ لا تَعْتَدُوا »
: يعنى تعدّى نكنيد به اينكه جنگ را شما آغاز كنيد و يا از كسى كه مأمور به قتال با او هستيد تجاوز كرده و به قطع چشمها و مثله كردن بپردازيد .
« إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ »
: كه خدا تجاوزكاران را دوست ندارد .
نفى حبّ ، اگر چه اعم از بغض است ، ولى در اينجا و امثال اينجا ، در كينهتوزى و دشمنى به كار رفته است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 191 ]
وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَ لا تُقاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ حَتَّى يُقاتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِنْ قاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ كَذلِكَ جَزاءُ الْكافِرِينَ ( 191 )
ترجمه :
هرجا مشركان را دريافتيد بكشيد ، و از شهر و ديارشان برانيد ، چنان كه آنان شما را از وطن آواره كردند و فتنهگرى كه آنها كنند سختتر و فسادش بيشتر از جنگ است . در مسجد الحرام با آنان نبرد نكنيد مگر آنكه آنها پيشدستى كنند ، در اين صورت رواست كه آنها را در حرم به قتل رسانيد . اين است كيفر كافران .
تفسير :
« وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ »
: يعنى كافران را هرجا يافتيد بكشيد ، بنا بر آنچه ذكر شد كه اين آيه ناسخ آيه اول است و بايد نزول اين آيه پس از آيهء قبلى به تأخير باشد .
« وَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ »
: يعنى آنان را از مكّه بيرون برانيد ، چنانچه شما را اخراج كردند ، و اين اخراج نسبت به كسى كه اسلام نياورد ، انجام شد .