واجب كرده است ، از روزه گرفتن و نگهداشتن روزه و امتثال آن . يا اينكه طلب كنيد آنچه را كه خداوند براى شما نوشته است و آن را در همخوابى با زنان قرار داده ، از قبيل انس گرفتن و آرامش پيدا كردن با زنان ، و فارغ شدن قلب به سبب خالى كردن شهوت ، يا آنچه كه خداوند براى شما واجب كرده است از فرزند ، زيرا كه حصول فرزند واجب تكوينى است . زيرا خلق شهوت در مردان و زنان و قرار دادن آلات شهوت به نحوى كه از گذراندن شهوت ، فرزند متولد شود ، امر به حصول فرزند و واجب شدن آن است . به هر حال ، معنى آيه اين است كه امر خدا را در همخوابى زنان فراموش نكنيد .
« وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ »
: يعنى خيلى واضح ظاهر شود .
« لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ »
: آنچه از ظاهر آن به ذهن مىآيد اين است كه « من الفجر » تعليل باشد ، يا اينكه « من » براى ابتدا باشد . از اين رو ، در آغاز اسلام ( صدر اول ) به هر دو خط نگاه مىكردند و هر وقت دو خط از همديگر متمايز مىشد ، از خوردن و آشاميدن امساك مىكردند .
محتمل است كه « من » براى تبعيض يا بيانيّه باشد ، و جار و مجرور حال از « الخيط الابيض » باشد . پس آيه ، مانند ساير آيات از مجملات است ، و براى ما آيه را بيان كردهاند به اينكه مقصود خطّ سفيدى است كه سياهى شب آن را احاطه كرده و آن دو خط در ابتداى ظهورشان مانند دو ريسمان ممتد هستند ، ولى خداى تعالى آن دو را تشبيه به دو خط ممتد كرده است تا اينكه مبالغه در امساك نمايد كه از ابتداى ظهور دو خطّ امساك حاصل شود . در كتب تفاسير ، اخبار متعددى در وجه نزول آيه ياد شده است و « حتّى يتبيّن » غايت مباشرت با زن و خوردن و آشاميدن همه است .
« ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ »
: گويا كه فرموده باشد : پس روزه بگيريد ، سپس