است ، و مقصود از آيه ، آگاه كردن بر اين است كه صبر كردن بر آميزش برايتان بسيار اندك و اجتناب از آنها سخت است .
« وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ »
: طبق ظاهر لفظ ، اين جمله پاسخ از پرسش مقدّر است . اما بنا بر آنچه كه روايت شده ، همخوابى با زنان در ماه رمضان در شب و روز حرام بود ، و چنين بود كه هر كس در شب مىخوابيد خوردن و آشاميدن هنوز براى او حرام بود ، يا اينكه حكم چنين بود كه اگر كسى در شب مىخوابيد خوردن و آشاميدن و مقاربت بر او حرام بود . بنابراين ، اين آيه نازل شد و آن آيه استيناف است براى ابتداى حكم ديگر كه ناسخ حرمت است .
قول خداى تعالى
« عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ »
، اين وجه را تأييد مىكند ، و خيانت كردن به خدا و رسول به سبب وفا نكردن به شرطى است كه در پيمان با خدا بر آن قرار گذاشتهاند ، كه آن خيانت به خودشان است ، زيرا كه با اين كار دشمن نفس را تقويت مىكنند كه بر ضد ايشان عمل كند .
« فَتابَ عَلَيْكُمْ »
: به اينكه آنچه را كه از جماع در شب روزه و خوردن و آشاميدن بعد از خواب حرام شده بود ، ترخيص نمود و اجازه فرمود .
« وَ عَفا عَنْكُمْ »
: يعنى از كارى كه قبل از ترخيص و مجاز بودن انجام داده بوديد عفو نمود .
« فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ »
: از الآن مىتوانيد در شب ماه رمضان با زنان مباشرت نماييد . پس لفظ « الآن » ظرف ترخيص است كه از هيئت امر استفاده مىشود ، و « ليلة الصّيام » ظرف مباشرت است ، زيرا تقييد مباشرت به آن ، زمان حاضر مقصود نيست . به مباشرت ، تنها گذراندن شهوت طلب نكنيد .
« وَ ابْتَغُوا ما كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ »
: طلب كنيد آنچه را خداوند بر شما