براى اشاره به اين قرب ، امام ( ع ) فرموده است « 1 » : داخل در اشيا است نه مانند دخول چيزى در چيزى ، اشاره به اين است كه كيفيّتپذير نيست . و اين نزديك بودن نتيجهء رحمت رحمانى است كه در آن همهء اشيا مساوى هستند ، و براى خدا ، قرب ديگرى نيز هست كه نتيجهء رحمت رحيمى خداست . در همين نزديك بودن است كه برترى جويندگان ( در راه وصول ) به هم برترى مىجويند و در آن از همديگر سبقت مىجويند ، و با همين قرب ، خداوند بر بندگانش در هر روز ، در شأنى تجلّى مىكند .
يكى از لطيفهپردازان درباره نزديكى خدا با بنده ، اين گونه اشاره دارد :
بيزارم از آن كهنه خدايى كه تو دارى * هر روز مرا تازه خدايى دگرستى
اين قرب براى كسى حاصل مىشود كه به اختيار از كثرتهاى نفسانى خود مقدارى بريده باشد و خداوند مقدارى از وحدتش را به او پاداش داده است . كسى كه از اين قرب چيزى در او نباشد ، ملعون و مطرود و مبغوض مىشود ، و هر كس كه بهرهاى از آن دارد ، مشمول رحمت و دعوت و رضاى الهى است .
همين لذّت قرب و اقتضاى شدّت لذّت است كه رياضت و مجاهدت و شبزندهدارى و تشنگى نيمروز بر سالكان ، آسان شده است و اگر لذّت نبود ، هيچ كس بر نفس و شهوات آن غالب نمىشد .
روايت شده است كه اعرابى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پرسيد : آيا
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ، خطبه 1 .