تفسير :
« شَهْرُ رَمَضانَ »
: مبتدا است و خبر آن
« الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ »
: است و ممكن است اين جمله صفت ( شهر رمضان ) باشد و خبر آن كه « هذه الأيّام » باشد محذوف باشد ، يا اينكه « شهر رمضان » خبر مبتداى محذوف است ، به اين نحو « هذه الأيّام شهر رمضان » يا بدل است از « صيام » به تقدير مضاف كه مىشود « صيام شهر رمضان » و وجه نزول قرآن در ماه رمضان ، با اينكه قرآن در طول بيست و سه سال نازل شده ، اين است كه قرآن در يك جا از مقام جمع و از نزد حكيم خبير به بيت المعمور كه در آسمان چهارم و در مقابل كعبه و مقام قلب نبىّ صلّى اللّه عليه و آله قرار گرفته نازل شده ، و از آنجا به طور تفصيل در مدّت مذكور بر سينه نبىّ صلّى اللّه عليه و آله نازل شده است و هر سال از بيت المعمور بر سينهء نبىّ صلّى اللّه عليه و آله يا وصىّ او از تأويل قرآن و متشابهات آن نازل مىشود . همان چيزى كه خدا بخواهد از قبيل نسخ منسوخ و اثبات مثبت ، و اطلاق مطلق ، و تقييد مقيّد و تعميم عامّ و تخصيص خاصّ .
طبق آنچه كه روايت شده ، بيشتر كتابهاى آسمانى در ماه رمضان نازل شده ، زيرا ماه رمضان ماه حبس نفس است از توجّه به نيروها و ادراكات ظاهرى و از خواستهها و آرزوهاى نفسانى ، و تا زمانى كه - نفس كه از آن تعبير به سينه مىشود - از توجه به دار دنيا حبس نشود ، آمادهء نقش بستن غيبى و مشاهده و سماع از غيب نمىشود . و به اعتبار تأويل ماه رمضان عبارت از مقام ظهور نفس است به امساك از غير خدا و توجّه به خدا و به همين جهت ماه رمضان ناميده شده است ، زيرا كه رمضان نام خداى تعالى است .
تحقيق اينكه قرآن مبيّن هدايت است
« هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ »
: لفظ « من » از حروف