وقت گرسنگى را احساس نمىكرد تا به فقير رحم كند ، خداوند خواست كه سختى گرسنگى را به غنى بچشاند تا نسبت به ضعيف رقّت قلب يافته و به گرسنه رحم نمايد « 1 » .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 184 ]
أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَ عَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعامُ مِسْكِينٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَ أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 184 )
ترجمه :
روزهايى را به شمارهء معيّن روزه داريد و هر كس از شما بيمار باشد يا مسافر ، به شمارهء آن روزهاى غير ماه رمضان روزه دارد و كسانى كه روزه آنان را به زحمت و مشقّت خواهد انداخت ، عوض هر روز غذا دهند ، آن قدر كه فقير گرسنهاى سير شود و هر كس بر نيكى بيفزايد ، اين براى او بهتر است و بىتعلّل روزه داشتن شما از هر كار بهتر خواهد بود ، اگر فوائد بىشمار اين عمل را بدانيد .
تفسير :
« أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ »
: يعنى روزهاى كم ، زيرا عرف وقتى مىخواهد از اندازه كمى كنايه آورد ، كلمهء « معدودات » را ذكر مىكند يعنى روزهايى چند ، و « ايّام » متعلّق به « تتّقون » است ، به سبب همين قرينه و متعلّق « الصّيام » محذوف است ، و مقصود از ايّام ، روزهاى دنيا يا روزهاى روزه است . پس تعلّق آن به « كتب » يا « صيام » صحيح نيست ، چون اولى به معنى كلّى ( معدود است ) و دومى به لفظ آن خلل مىرساند ، زيرا كه بين مصدر و مفعولش فاصله واقع مىشود و آن جمله بيگانه
« لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ »
است و اين مطلب جائز نيست ، زيرا كه در اين صورت ، عامل ضعيف مىشود و نمىتواند عمل كند .
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، ج 2 ، ص 272 .