ترجمه :
اى اهل ايمان ! بر شما نيز روزه داشتن فرض شده است ، چنان كه امّتهاى گذشته را فرض شد ، و اين دستور براى آن است كه پاك و پرهيزكار شويد .
تفسير :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا »
: چون اين حكم نوع ديگرى از تكليف بود غير از تكليف اول كه در معاملات بود ، و نيز روزه از سختترين عبادتهاست لذا خداى تعالى صدر كلام را با ندا آورد تا زحمت تكليف با لذّت خطاب جبران و تلافى شود . از امام صادق ( ع ) است كه « 1 » :
لذّت ندا زحمت و سختى عبادت را زائل مىكند . و مكرّر گفتهايم كه مقصود از ايمان در اين جاها ، ايمان عام است كه بهوسيله بيعت عمومى و قبول دعوت ظاهرى حاصل مىشود .
از امام صادق ( ع ) است « 2 » كه از ايشان دربارهء اين آيه و از قول خداى تعالى
« كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ »
پرسش شد ، فرمود : همه اين آيهها شامل گمراهان و منافقان و هر كسى است كه به دعوت ظاهرى اعتراف داشته باشد .
« كُتِبَ »
: يعنى در لوح محفوظ نوشته شده است يا در سينه نبىّ صلّى اللّه عليه و آله يا در كتاب تدوينى الهى ، يا اينكه واجب شده است .
« عَلَيْكُمُ الصِّيامُ »
: صوم و صيام مصدر هستند از صام ، يصوم ، صوما و در لغت به معنى مطلق امساك است و در شرع امساك مخصوص ( مانند روزه گرفتن ماه مبارك رمضان و غيره ) است .
هامش
( 1 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 164 ، به نقل از مجمع .
( 2 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 164 ، به نقل از عياشى و تفسير عياشى ، ج 1 ، ح 175 ، ص 78 .