محذوف باشد و بنا بر دوم بدل از « اذ يرون » يا « من العذاب » است و معنى اينكه همهء قدرت و قوّت براى خداست ، اين است كه قدرت هر صاحب قدرتى يك شاخه باريك از قدرت مطلقه است و شاخههاى باريك همگى به سبب مطلق استوارند و نسبت قدرت به ممكنات اعتبارى است و حقيقتى ندارد .
و « ترى » به صورت مخاطب و « يرون » به صورت مجهول از فعل « ارى » خوانده شده . « انّ القوّة » با كسر إنّ است و همچنين ، قول خداى تعالى كه مىفرمايد :
« وَ أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذابِ »
: محققا خداوند را سختترين عذاب است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 166 ]
إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَ رَأَوُا الْعَذابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ ( 166 )
ترجمه :
( 2 / 166 )
هنگامى كه رؤسا و پيشوايان باطل ، از پيروان خود بيزارى جويند و عذاب خدا را مشاهده نمايند و هر گونه وسيله و اسباب از آنها قطع شود ، هيچ يك از روابط باطل بهجا نمىماند .
تفسير :
« إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ »
: « إذ » ظرف
« شَدِيدُ الْعَذابِ »
است كه در آيه پيشين بود ، يا ظرف است براى قول خدا « اللّه » يا ظرف « يرون » است ، يا بدل از « العذاب » يا بدل از « إذ » اوّلى است و معنى آيه چنين است : اگر ستمكاران ببينند هنگامى را كه پيشوايان و رؤسا از پيروان خود تبرّى مىجويند ، يا پيروان از پيشوايان تبرّى مىجويند ، اين دو معنى بستگى به اين دارد كه « اتّبعوا » را مجهول يا معلوم بخوانيم .
« مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا »
: يعنى پيروان يا رؤسا ، بنا بر قرائت مجهول يا معلوم .