« لا إِلهَ إِلَّا هُوَ »
: يعنى جز او كسى مستحق عبادت نيست تا اينكه معبود غير شما باشد يا در مقابل خدايتان از شما دفاع كند .
« الرَّحْمنُ »
: كسى كه وجود را بر هر چيزى بخشيده ، برپادارندهء آنهاست و هر چه كه آنها در بقا به آن احتياج دارند به آنها مىدهد .
« الرَّحِيمُ »
: كمالات اختيارى بشرى را افاضه مىكند . در اين آيه ، نخست الوهيّت را براى آن خدايى كه به مخاطبان نسبت داده اثبات مىنمايد ( خداى شما ) . سپس توحيد را ثابت مىكند و پس از آن ، خدايان را در يكى منحصر نموده و براى او مبدأ و منتهى و مالك بودن را ثابت مىكند . اين صفات ، از امّهات اوصاف خداوند تعالى است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 164 ]
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ الْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِما يَنْفَعُ النَّاسَ وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ وَ السَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ( 164 )
ترجمه :
( 2 / 164 )
محقّقا در خلقت آسمانها و زمين و رفت و آمد شب و روز و كشتيها كه به روى آب براى انتفاع خلق در حركت هستند و بارانى كه خدا از بالا فروفرستاد تا به آن آب ، زمين را پس از مردن و نابود شدن گياه آن ، زنده كرده سبز و خرّم نمود و در برانگيختن انواع حيوانات در آن و در وزيدن باد به هر سو و در خلقت ابر كه ميان زمين و آسمان مسخّر است و در همهء اين امور عالم ادلّهاى واضح بر علم و قدرت آفريننده براى عاقلان است .
تفسير :
خداى تعالى ، به امور ياد شده ، برهان اقامه نمود و فرمود :
« إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
: اين جمله استيناف است و در مقام تعليل و جمع سماوات ، به آن جهت است كه آسمان در حقيقت