كنيد . اين پيامبر نعمتهاى بزرگى را به دنبال دارد ، زيرا او
« يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا »
، آيات تدوينى ما را براى شما مىخواند ، پس شما را از آنها آگاه مىكند و به وسيلهء آنها آيات آفاق و انفس را به شما مىآموزد . يا اينكه آيات تدوينى و احكام شرعى را براى شما مىخواند و نيز آيات آفاق و انفس ما را بر شما مىخواند و به يادتان مىآورد .
« وَ يُزَكِّيكُمْ »
: يعنى شما را از اخلاق پست و نقايص بشرى پاك مىكند تا اينكه به سبب برقرار نمودن آداب نظافت شما را بر طاهر بودن از نجاستهاى شرعى و پليديهاى عرفى وادار كند . يا اينكه به ذات و صفات شما رشد و نموّ بخشد ، يا شما را بر ادا كردن زكات مالها و بدنهايتان وادارد ، يا شما را اصلاح كرده ، در نعمت قرار دهد ، يا شما را نسبت به امور آخرت تشنه كند .
« وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ »
: و به شما كتاب و حكمت مىآموزد ، ( پيش از اين دربارهء چيستى كتاب و حكمت سخن به ميان آمد ) و شما را امور غيب مىآموزد .
« ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ »
: آن چيزهايى را كه با نيروى بشرى و فكر و نظر و تعلّم بشرى نمىتوانستيد ياد بگيريد ، از قبيل اوصاف بهشتهاى صورى كه اكثر فلاسفه آن را انكار كردند و از دقايق و نكتههاى حكمتها كه در احكام شرعى عبادات و معاملات نهاده شده است ، مانند كيفيّت ارتباط اعمال بدنى با امور غيبى و اخلاق روانى . چه ادراك اين امور براى بشر ، جز از طريق وحى ممكن نيست . از اين رو ، بيشتر فلاسفه كه خود را دانشمند مىپندارند ، اغلب عوالم غيبى و احكام شرعى را انكار مىكنند ، و دهرى « 1 » و طبيعى ، كليّه علوم شرعى و عوالم غيبى را انكار
هامش
( 1 ) دهرى به كسى گويند كه قايل به قديم بودن دهر يعنى زمان است و حوادث را به زمان نسبت مىدهد . به عبارت ديگر ، كسى كه به خداى مدبّر جهان اعتقاد ندارد ،