نفسانى بدون هدايت از جانب خدا ، از پيامبر پيروى نمودند ، و لفظ « ان » مخفّف انّ است ( كه مخفّف شده و ان بدون تشديد آمده است ) .
« وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمانَكُمْ »
: يعنى خداوند نمازتان را ضايع نمىكند . نماز ايمان ناميده شده است ، زيرا كه بزرگترين آثار ايمان نماز است و بدون نماز ايمان ، ايمان نمىشود .
« إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ »
: زيرا محقّقا خدا بر مردم دلسوز و مهربان است . اين جمله تعليل جملهء قبلى است و « رأفة » بر وزن « رحمة » است و هر دو يك معنى دارند ، پس مانند هم هستند و از ناحيهء لفظ و معنى ، رأفت در اينجا رحمت شديد يا رحمت لطيف و رقيق است ، يا اثرى است كه از رحمت ظاهر است .
در حديثى آمده است : « 1 » كه مسلمانان پس از رو آوردن به سوى كعبه ، به پيامبر گفتند : از نمازهايى كه به سوى بيت المقدّس مىخوانديم ، ما را خبر ده كه حال ما نسبت به اين نمازها چگونه است و حال كسانى كه مردهاند و به سوى بيت المقدّس نماز خواندهاند ، چيست ؟ پس ، خداوند اين آيه را نازل فرمود كه : خدا ايمان شما را ضايع نمىكند .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 144 ]
قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَ إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ( 144 )
ترجمه :
ما توجّه تو را بر آسمان در انتظار وحى و تغيير قبله بنگريم و البتّه روى تو را به قبلهاى كه خشنودت كند ، بگردانيم . پس روى كن به سوى مسجد الحرام و شما مسلمانان نيز در هر كجا كه باشيد ، وقت نماز روى به آن جانب كنيد و گروه اهل كتاب به خوبى مىدانند كه اين
هامش
( 1 ) تفسير عياشى ، ج 1 . زير تفسير آيهء ياد شده و تفسير صافى ، ج 1 ، ص 148 .