مىشود ، و جلو رفته و به سوى ما باز مىگردد .
« لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ »
: و اين دلالت مىكند بر اينكه مقصود از امّت ، ائمّه ( ع ) و كسانى هستند كه مانند و پيرو آنهايند . به امام باقر ( ع ) « 1 » نسبت داده شده ، كه خداوند اين آيه را نازل فرمود :
« وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً »
. فرمود : گواهان بر مردم نيستند ، مگر امامان و رسولان و اما امّت ، پس جائز نيست كه خداوند آنان را گواه قرار دهد و بين آنان كسانى هستند كه گواهى آنان در دنيا حتّى بر علف سبزهاى جائز نيست .
و باز به امام باقر ( ع ) نسبت داده شده كه فرمود : قسم به خدا كه امر خدا حتمى شده كه بين مؤمنان اختلافى نباشد و از اين رو آنان را گواهان بر مردم قرار داد تا اينكه محمّد صلّى اللّه عليه و آله گواه بر ما و ما گواه بر شيعيان ما و شيعيان ما بر مردم گواه باشند . « 2 » و « الشهداء » جمع شهيد است و گاهى شين آن مكسور مىشود كه در آن صورت ، به معنى حامل شهادت يا اداكنندهء شهادت است كه در اين وجه بر وزن فعيل ، به معنى فاعل خواهد بود . شهيد به معنى كشتهشدهء در راه خدا بر وزن فعيل ، به معنى مفعول است . زيرا او كسى است كه بر او شاهدانى بودهاند و او مورد مشاهده قرار گرفته است . يعنى ملايكه پيش او حاضر شدهاند ، يا اينكه خدا و ملايكهاش او را به بهشت شهادت دادهاند .
« وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً »
: مقصود از گواهى و شهادت دادن
هامش
ياد كرده و من مىگويم معصومان ( ع ) هستند . به ويژه با توجه به بقيه آيه . . . زيرا در كافى و تفسير عياشى آمده كه امام باقر ( ع ) ، فرمودند : « ما امت ميانه هستيم و ما گواهان بر مردميم و حجت خدا در زمين و آسمانيم » .
( 1 ) در مناقب حضرت باقر ( ع ) ، روايت شده است . تفسير صافى ، ج 1 ، ص 147 .
( 2 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 147 . بنا بر حديث ليلة القدر از امام باقر نقل شده است .