تا معلوم باشد . و بنا بر قرائت نهى ، مقصود مبالغه در آتش و عذاب آنهاست ، نه آنچه كه بعضى از عامّه گفتهاند كه مقصود نهى رسول صلّى اللّه عليه و آله است . ( العياذ باللّه ) پرسش از حال پدر و مادرش باشد . « جحيم » ، آتش است كه شعله و گداختگىاش زياد باشد ، و هر آتشى است كه روى هم قرار گرفته باشد و هر آتش بزرگى است كه در گودال افروخته شده باشد .
بر جاى خيلى گرم نيز جحيم گفته مىشود و « جحم » از باب « منع » به معنى « افروخت » و از باب كرم و فرح به معنى « افروخته شد » است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 120 ]
وَ لَنْ تَرْضى عَنْكَ الْيَهُودُ وَ لا النَّصارى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدى وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ بَعْدَ الَّذِي جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ما لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ ( 120 )
ترجمه :
و يهود و نصارى از تو خشنود نشوند ، مگر از كيش آنها پيروى كنى . بگو به يقين هدايت خدايى ( بهترين ) هدايتهاست و اگر تو پس از دانشى كه برايت آمد ، ( باز ) از خواهشهاى آنان پيروى كنى ، براى تو دوستى و ياورى از جانب خدا نباشد .
تفسير :
« وَ لَنْ تَرْضى عَنْكَ الْيَهُودُ وَ لَا النَّصارى »
: عطف بر جملهء
« لا تُسْئَلُ »
يا جملهء
« إِنَّا أَرْسَلْناكَ »
است . يعنى يهود و نصارى از تو خشنود نمىشوند .
« حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ »
: مگر اينكه از كيش آنها پيروى كنى و اين مطلب نااميد كردن رسول صلّى اللّه عليه و آله است از راضى شدن آنها به اينكه آنها راضى نمىشوند ، مگر به چيزى كه نزد او محال است و منع مؤمنان است از طلب رضايت آنها .
« قُلْ »
: به مؤمنان بگو .
« إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدى »
: هدايت خدا هدايت واقعى است ، نه طلب