تفسير :
« وَ قالُوا »
: يعنى اهل كتاب از يهود و نصارى گفتند : اين عبارت آن عطف بر « ودّ » است .
« لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً »
: « هود » اسم جمع است ، در ابتدا به معنى يهود ، يا اينكه در اصل جمع « هائد » به معنى توبهكننده بوده است ، يا به معنى رجوعكننده به حقّ است ، يا به معنى داخل در يهوديت بنا بر اينكه از مشتقّات جعلى باشد مانند تهويد و تهوّد ، مانند « عوذ » كه جمع « عائذ » است بدون تغيير ، يا اينكه آن « هوود با دو واو » بوده و مخفف شده و به صورت هود درآمده است .
« أَوْ نَصارى »
: يا ترسايان لفظ « او » براى تفضيل است ، يعنى سخن آنان اين بود . وجوه نامگذارى نصارى بيش از اين بيان شد .
« تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ »
: آنچه كه مورد اشاره است ، مجموع چيزهايى است كه گذشت ، از قبيل اينكه دوست ندارند خيرى بر مؤمنان نازل شود و دوست دارند از ايمان مرتدّ شده و باز گردند ، و مدّعى هستند كه بهشت جز براى اهل ملّت آنان نيست » و « الأمانى » جمع « امنيّة » و تغيير يافته « امنويّه » - مانند اضحوكه - است و معنى آن تمنّى و آرزوى حصول امرى است بدون آماده كردن اسباب آن ، و ادّعاى حصول امرى است بدون حجّت و دليل و لذا فرمود : اى محمّد !
« قُلْ »
: به آنان بگو ، اگر مدّعاى شما محض تمنّاى نفس است ، پس آن را با حجّت و دليل ثابت كنيد .
« هاتُوا بُرْهانَكُمْ »
: برهان بر ادّعايتان بياوريد .
« إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ »
: اگر در ادّعايتان راستگو هستيد .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 112 ]
بَلى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ ( 112 )