ولايت و آثار آن است نيز ، گفته مىشود .
همچنين ، « بيّنه » مقابل « زير » يا نوشتهها ، بر حروف اسم هر حرف اطلاق مىشود ، مثلا ، بيّنه عين .
« بيّنه » در حرف ( عين ) عبارت است از عين و ياء و نون و نوشتهء آن كه از عين تلفظ مىشود و نيز بر حروف وسط و آخر اطلاق مىشود ، مانند يا و نون در عين .
« وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ »
: روح ، هم به روح حيوانى كه از قلب برانگيخته مىشود و هم به روح نفسانى كه از دماغ به اعصاب نشأت مىگيرد ، گفته مىشود و نيز بر قوّهء محرّكه حيوانى و بر قوّهء شهوانى و غضبى و بر لطيفهء ايمانى و بر روح مجرّد از مادّه و از وابستگى به آن و بر روح مجرّد از اندازهگيرى و تقدّر كه به آن روح القدس مىگويند ، اطلاق مىشود .
دربارهء روح القدس در اخبار آمده است كه آن از جبرئيل و ميكائيل هم بزرگتر است . او با هيچ يك از انبياء ، جز با محمد صلّى اللّه عليه و آله و ائمهء هدى ( ع ) نبود « 1 » .
فهلويون ( پيروان حكمت اشراق ايرانى ) از اهل فارس ، آن را ربّ النوع انسانى ناميدهاند و گفتهاند :
او از همهء فرشتگان بزرگتر است و همهء فرمانبردار وى هستند .
روح بر همهء مجرّدات هم اطلاق مىشود .
در خبر است از حضرت صادق ( ع ) كه فرمود : اى مفضل ، خداى تبارك و تعالى در پيامبر پنج روح قرار داده است :
1 ) روح زندگانى كه در آن جنبدگى و مقام و مراتب است .
هامش
( 1 ) ممكن است منظور اين باشد كه روح القدس با حضرت محمد رابطه معيّت داشته و با عيسى ( ع ) تنها جنبهء تأييدى .