مىشناسد .
در تفسير صافى ضمن تفسير
وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً
« 1 » . به عبادت پروردگارش كسى را شريك قرار ندهد ؛ كه در آخر سورهء كهف آمده است از حضرت صادق ( ع ) سؤال شد آن حضرت فرمود : عمل صالح ، معرفت به ائمه است .
وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً
يعنى تسليم به على ( ع ) گشته ؛ كسى را كه خلافت حق او نيست و صلاحيّت آن را ندارد با او شريك قرار ندهد .
و اخبار در فضائل اهل بيت و نكوهش دشمنان ، بسيار است كه به شماره نمىآيد .
أمّا تفسير كلمهء « اللّه » به على ( ع ) ، پس آن به طريق مجاز است و از قبيل ذكر ظاهر و ارادهء مظهر است و اين مطلب از اخبار نيز استفاده مىشود . زيرا ايمان به خدا لازمهاش ايمان به مظاهر او ، و كفر به مظاهر او ، مستلزم ردّ او و مخالفت با امر خداست كه همان كفر به اوست .
چنان كه از ابى جعفر باقر ( ع ) روايت شده است : « دوستى ما ايمان ، و دشمنى با ما كفر است » امثال اينگونه روايات بسيار است و در قرآن نيز اين چنين استعمال شده است ؛ زيرا نسبت قبول توبه و گرفتن صدقات ( كه در سورهء برائت آمده است و در بالا ذكر شد ) به خدا را نمىتوان به ظاهرش حمل كرد : زيرا خدا ديده نمىشود و دستى براى او نمىباشد ، پس ناچار بايد از كلمهء « اللّه » در آيهء مذكور به طريق مجاز ، مظاهر ذات را ، كه جامع همهء صفات كمال است اراده كرد ؛ چنان كه : خداى تعالى شانهء مىفرمايد :
ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى
« 2 » .
هامش
( 1 ) كهف - 110
( 2 ) حجرات - 6