تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 525

مساهمون:

ص٥٢٥
مىبرد تا صداى رعد و صاعقه را نشنوند . و يا معنى آن اين است كه اگر خدا مىخواست شنوايى و بينائيشان را از بين مىبرد تا كلمات تهديدآميز و وعيد را نشنوند و نيز آيات الهى را كه دلالت بر حقانيت خداى تعالى و پيامبران او است مشاهده نكنند . اين معنى بنا بر اين است كه در اين آيه التفات به ممثّل له ( آنهايى كه جهت ايشان مثل آورده شده است ) و مرجع ضمائر منافقين باشد ، و جمله عطف بر جملهء شرطيّه سابق و يا جملهء حاليه يا مستأنفه باشد بنا بر اينكه آمدن « واو » براى استيناف جائز باشد .
إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
اين جمله نيز مستأنفه است تا اينكه علتى باشد براى مطلب قبلى كلمهء « شىء » از مفاهيم عامّه است كه بر واجب و ممكن هر دو شامل مىشود و تنها به ممكنات اختصاص ندارد ؛ بنا بر اين عام بودن ، به غير واجب تعالى تخصيص پيدا كرده است . متكلّمين قدرت را به صحيح بودن انجام فعل و ترك آن تفسير نموده‌اند ؛ ولى اين تفسير در مورد قدرت خداى تعالى درست نيست زيرا در آن صورت لازم مىآيد كه نسبت افعال به خداى تعالى امكان داشته باشد در حالى كه واجب الوجود بالذّات از همهء جهات واجب است ( پس فعل او هم چون خود او واجب مىباشد ) ؛ اين مسئله در جاى خود محقق گرديده است . و نيز قدرت اين‌گونه تفسير شده است : كه فاعل ، ذاتا طورى باشد كه هرگاه بخواهد كارى را انجام دهد ؛ انجام بدهد و اگر نخواهد انجام ندهد و معنى آن اعمّ از قدرت واجب و ممكن است زيرا در قضيهء شرطيه