تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 528

مساهمون:

ص٥٢٨
هرگاه « ربّ » مضاف اراده شود ؛ منظور از عبادت فرمانبردارى است . ( نه پرستش ) گاهى كلمهء « ربّ » به آنچه « ربّ » مىنامند ، اطلاق مىگردد . چه خدا ، چه بتها ، چه ستارگان ، چه پادشاهان و غيره باشد .
الَّذِي خَلَقَكُمْ
( و آن كس كه شما را آفريد ) اين توصيف براى بيان علّت امر به پرستش است . ( نه براى مقيّد ساختن ربّ ) و ممكن است هم براى تعليل امر باشد و هم تقييد ربّ بمعنى سوّم باشد .
وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
و آنان كه پيش از شما آفريده شده‌اند ، شايد پرهيزگار شويد . اين قسمت از آيه ، استيناف بيانى است براى بيان نمودن علّت امر ، به عبادت ، يا بيان علّت خود عبادت و يا بيان علّت آفرينش و در تفسير امام ( ع ) اشاره به تعدّد وجوه آن دارد و در اخبار زيادى تفسيرهاى گوناگون از ائمه ( ع ) براى آيات وارد شده و در بعضى از آيات ، وجوه زيادى از امامان ( ع ) آمده است ؛ كه علّت آن وسعت وجوه قرآن است و از باب صحّت حمل الفاظ قرآن بر حسب اقتضاى مقام بر همهء معانى مىباشد . و آنچه نقل شده است كه قرآن كريم داراى وجوه گوناگون مىباشد ، پس شما آن را به بهترين وجه آن حمل نمائيد با اختلاف تفاسير ، منافاتى ندارد ، زيرا مقصود ( از حمل به بهترين وجه ) حمل الفاظ بر معانى به نيكوترين وجه آن ، بر حسب مقام بيان بوده است ؛ نه بطور مطلق .