تا علاوه بر حصر سفاهت در منافقين آن را از مؤمنين نفى نمايد ؛ يعنى :
آنچه منافقان به مؤمنان نسبت دادهاند ؛ نفى كرده ؛ به خودشان برگشت دهد . لذا ، فرمود :
أَلا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهاءُ وَ لكِنْ لا يَعْلَمُونَ
در آيهء گذشته «
أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ
» وجه آوردن ادات تأكيد و استدراك بيان شد .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 14 ]
وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ ( 14 )
ترجمه :
( 2 / 14 )
و هنگامى كه با مؤمنان برخورد مىكنند مىگويند : ما ايمان آوردهايم . هنگامى كه با شياطين خود خلوت مىكنند ، مىگويند : ما با شما هستيم به درستى كه ما تنها آنها را مسخره مىكنيم .
[ تفسير : ]
وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا
دو فقرهء اوّل در آيات قبل براى بيان حال خود منافقان بود . و اينكه آنها ، به علت خودپسندى و راضى بودن به افعال خود پند ناصح را نمىشنوند و اين دو فقره كه در اين آيه است براى بيان حال آنان با مؤمنين و كفّار و بيان فريبكارى آنان نسبت به مؤمنان مىباشد .
« قالوا آمنّا » جملهء فعليه خالى از هر نوع تأكيد آمده است تا از طرفى ايهام و اشاره باشد به اينكه منافقين مىخواهند چنان وانمود كنند كه سزاوار
هامش
هم السفهاء » كه اين عبارت قصر قلب است كه منافقان را منحصر در سفاهت نموده است . ( معالم البلاغه - ص 125 ببعد )