تفسير :
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا
چون گويندهء اين سخن رسول اكرم ( ص ) و يا مؤمنين مىباشند گفتهء خداى تعالى اشاره كرد به اين كه پنددهنده و نصيحتكننده بين تحذير و ترغيب و بيم دادن و مژده دادن جمع نموده ؛ و آنان در هر دو قسمت اندرزهاى رسول خدا را ردّ كردهاند .
منظور از ايمان در اين آيه ، يا ايمان به رسول اكرم ( ص ) به وسيلهء بيعت عامّه با همراهى دل و زبان مىباشد يا ايمان به على ( ع ) اراده شده است .
«
كَما آمَنَ النَّاسُ
» يعنى : همانطور كه مردم به سبب بيعت با محمّد يا على ( ع ) ايمان آوردند درحالىكه دل و ارادهشان بر اين قصد بود كه به شروط و پيمانها و عهدها وفا كنند ؛ شما نيز ايمان بياوريد .
ممكن است كه مراد از ايمان در آنجا كه مىگفتند «
آمَنَّا بِاللَّهِ
» اذعان يا تصديق باشد . و مراد از ايمان در «
آمَنَ النَّاسُ
» نيز ممكن است همين معنى باشد . ولى هرگاه ايمان در كتاب و سنّت به صورت مطلق ذكر شود بيعت عامّه يا خاصّه يا حالت بعد از توبه ، از اجزاء بيعت ، يا حالت حاصله از بيعت مقصود است ؛ امّا مجرّد اقرار به توحيد و رسالت ، در حيات رسول اللّه ( ص ) ايمان ناميده نمىشد .
آنچه كه در تفسير امام نقل شده دلالت مىكند بر اينكه مراد از ايمان ، بيعت با على - عليه السّلام - مىباشد .
( قالوا ) گفتند : آيا ما مثل سفيهان ايمان بياوريم ؟ ! مخاطب آنان در اين گفتار منافقين همانند خودشان است ؛ نه مؤمنين و ناصحين ، زيرا آنان به علت فريبكارى و پنهانكارى ؛ به مؤمنين چنين پاسخى نمىدهند و راز خود را كشف نمىكنند .