چنان كه : از ( طهور ) كه به معنى بسيار پاك و خالص است « مطهّر » معناى پاككننده اراده شده است زيرا ، مبالغه در مثل اين موارد مقتضى تعدّى به غير است و اين معنى رساتر از معنى اوّل مىباشد ، زيرا اين معنى مىرساند كه عذاب خود به نحوى درد مىكشد كه موجب درد كشيدن ديگرى مىشود .
« بما كانوا » ما - يا مصدرى است يا موصوفه است يا موصوله است .
در صورت اوّل « بما كانوا » به معنى مصدرى ؛ يعنى : به بودن آنها .
در حالت دوّم ، به چيزى كه بودند .
در حالت سوّم ، به آنچه كه بودند ؛ دلالت دارد .
« يكذبون » با تخفيف و تشديد هر دو خوانده شده است . ( يكذبون يا يكذّبون ) از « كذّبه » متعدّى است وقتى كه به او نسبت دروغگويى بدهد .
ممكن است از « كذّب » فعل لازم باشد كه مبالغه در كذب يا بسيارى كذب را مىرساند .
« كذب » همانند ( صدق ) بيشتر استعمال آن در اقوال است ولى اختصاص به اقوال ندارد . بلكه هر فعل يا حالت يا خلق و خو يا شأن و مرتبهاى كه از انسان صادر و مناسب مقتضاى حقيقت انسانى باشد ؛ آن صدق و راستى است و هر چه كه اين چنين نباشد كذب و دروغ است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 11 ]
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قالُوا إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ ( 11 )
ترجمه :
هنگامى كه به آنان گفته شود ؛ در زمين فساد نكنيد ؛ مىگويند به درستى كه همانا ما از اصلاحپيشگانيم »
تفسير :
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ