نسبت به مؤمن كه بر حسب نورانيت به مقام حضور در برابر شيخ خود نرسيده باشد ؛ اهدنا به معنى آنست كه ، ما را ، در راه نگاهدار و همواره ما را بر اين راه بدار يا هميشه ما را بدان برسان يا بدان دلالت نما ، كه اين معانى به حسب اختلاف ديدگاه اوست .
نسبت به آنكه در برابر شيخ خود به حسب نورانيت او حاضر مىباشد . « اهدنا » به معنى اين است كه ما را ، همواره بر اين حال بدار يا بر اين راه ببر . و به اين اعتبارات است كه در تفسير « اهدنا » اخبار مختلف وجود دارد .
چون سلوك بر راه راست انسانى جز به ولايت حاصل نمىشود و ولايت همان نعمت حقيقى است كه اسلام ، بوسيلهء آن نعمت مىگردد ؛ لذا ، خداى تعالى پس از بيان «
الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ
» عبارت «
صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
» را به عنوان بدل ذكر كرده است . چه ، نعمت بخشيدن به انسان ، دادن آن چيزى است كه مناسب و ملايم انسانيتش باشد و آنچه سازگارى مقام انسانيّت اوست ، همان ولايت است كه او را از قوّه خارج نموده ؛ به فعليّت انسانى مىرساند و فعليتهاى انسانى از مراتب ولايت است و آثارى كه از آن صادر مىشود و لازمهء فعليّات انسانى است ؛ از قبيل ميانه روى در امورى است كه قبلا يادآور شديم . همچنين اعمالى كه به جهت خروج از قوّه به فعل كمك مىكند ؛ آنها هم نيز از جهت اتّصال به نعمت حقيقى كه همان ولايت باشد ؛ باز نعمت محسوب مىگردد . ازاينرو از مولاى ما ، امير المؤمنين ( ع ) دربارهء تفسير آن چنين وارد شده است .
بگوئيد : خدايا ما را راهنمائى كن به راه آنانى كه به آنان نعمت دادى ، توفيق در دين و فرمانبردارى عنايت فرمودى نه مال و تندرستى ( كه اين توفيق مال و تندرستى نيست ) زيرا كافران و بدكاران نيز ممكن