اولين محاصرهء شهر نينوا . تسخير شهر . گفتار كورش به يارانش . جواب آرتاباز و كريزانتاس . كورش لشكر قراولان خاصه را تشكيل داد . گفتار كورش در باب رفتار و كردار فاتحين پس از پيروزى .
فصل پنجم محاصره و تسخير نينوا . تشكيل قراولان خاصه . گفتار كورش
بهمحض اينكه كورش به حوالى نينوا رسيد عموم سپاهيان خود را در اطراف مستقر نمود ، خود در رأس ياران و سركردگان متحدين به بازديد اطراف پرداخت . پس از اينكه استحكامات شهر را از دور مطالعه كرد ، مصمم شد كه سپاهيان خود را به عقب برگرداند . ناگاه شخص خاينى از شهر خارج شد و به او خبر داد كه مردم نينوا چون قلب سپاه او را ناتوان تشخيص دادهاند ، مصمم هستند در حين عقبنشينى بر وى حمله برند . اين امر چندان دور از حقيقت نبود . چون حصار و باروى اطراف شهر بسيار طولانى بود لذا وقتى قلب سپاه گسترش مىيافت ناچار عمق آن بسيار كم و ناقص مىماند . كورش چون در قلب سپاه قرار گرفت فرمان داد كه جناحين با يك حركت دورانى در قسمت عقب سپاهى كه شخصا فرماندهى آن را داشت موضع بگيرند . اين حركت موجب اطمينانخاطر قلب سپاه شد چه صفوف آن متراكم و عميق شد و همچنين مايهء اعتماد جناحين گرديد زيرا مستقيما مقابل دشمن قرار گرفتند . چون حركت جناحين راست و چپ به قلب سپاه پايان يافت ، جوش و خروش فراوانى در كليهء صفوف مشهود گرديد و جملگى به وضع خويش اطمينان حاصل كردند ، زيرا صفوف مقدم خود را در پناه جناحين ديدند و جناحين نيز در حمايت صفوف مقدم قرار گرفتند . بنابراين از حملهء دشمن و غافلگير شدن بيمى در دل نداشتند . از طرف ديگر زبدهسربازان در مواضع وسط قرار گرفتند و اين بهترين آرايش بود ؛ هم براى جنگيدن و هم براى جلوگيرى از فرار كسانىكه در معرض ترس و تهديد قرار گرفته بودند و نيز سوارهنظام در جناحين فرمانده قرار گرفتند و بدينقرار طول جبهه كوتاه شد و عمق و تراكم صفوف افزايش يافت . چون آرايش سپاه بدينقرار مرتب گرديد ، آنگاه آهسته به عقب حركت كردند تا از تيررس مدافعين حصار در امان باشند . پس از اينكه از برد تير دشمن خارج شدند به