تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس في علم الأصول ( الحلقة الأولى ) ( قواعد كلى استنباط ) ( فارسى ) — صفحة 321

مساهمون:

ص٣٢١
حرمته بالنسبة إلى الآخرين ] ، كما يدلّ الترك [ أي ترك المعصوم ] على عدم الوجوب لذلك [ أي لعصمته ] ، و لا يدلّ [ الفعل ] بمجرّده على [ أزيد من ذلك ، يعني على ] استحباب الفعل و رجحانه إلّا إذا كان [ الفعل ] عبادة [ مثل الصلاة و الصوم ] ، فإنّ عدم حرمتها [ أي عدم حرمة العبادة ] مساوق لمشروعيّتها و رجحانها . أو أحرزنا في مورد عدم وجود أيّ حافز غير شرعيّ [ على العمل ] ، فيتعيّن كون الحافز [ على العمل ] شرعيّا [ مثل الاستقبال في النوم ] فيثبت الرجحان ، و يساعد على هذا
شرح
حكم شرعى را در حق همه مكلفين كشف كرد ؛ مانند فعل پيامبر در تزويج دائمى بيش از چهار همسر ] و صدور فعل [ از سوى معصوم ] به تنهايى دلالت بر استحباب فعل و رجحان آن ندارد ، [ بلكه فقط دلالت بر عدم حرمت دارد . اما اينكه چون آن فعل واجب يا مستحب و در يك تعبير راجح بوده است ، پس معصوم آن را انجام داده است ، يا آنكه چون مباح بوده است و انجام مباح در حق معصوم رواست ، پس معصوم آن را انجام داده است ، از بيان اين جهات ساكت است . ] مگر به هنگامى كه آن فعل عبادت باشد [ مثل وضو و نماز و روزه و حج كه همه به عنوان افعال عبادى شناخته شده‌اند . ] زيرا كه عدم حرمت عبادت مساوق با مشروعيت و رجحان آن است ؛ [ مثلا اگر معصوم روز اول محرم روزه گرفت يا در قبرستان نماز گزارد يا به هنگام ورود به مسجد الحرام طوافى انجام داد ، فعل او چون فعل عبادى است ، حتما به عنوان واجب يا مستحب ، راجح و داراى ثواب خواهد بود ، چرا كه عبادت مباح و مكروه نداريم ، بلكه اگر مشروع باشد ، معنايش آن است كه زمينهء تقرب به خدا را فراهم مىآورد ، پس راجح خواهد بود . آرى ، گاه در برخى عبادات تعبير به مكروه مىشود كه به معناى كم بودن ثواب آن است ؛ مثل نماز در حمّام . اما نسبت به افعالى كه صورت عبادت ندارند و مىتواند يك فعل عادى يا يك فعل عبادى باشد ، مىفرمايد : ] و يا در موردى احراز كنيم كه هيچ انگيزهء غير شرعى [ براى صدور فعل از معصوم ] وجود نداشته است ؛ [ مثل داخل شدن در مسجد با پاى راست يا روبه‌قبله خوابيدن يا در شب نشسته آب نوشيدن يا در وضو با دست راست آب برداشتن
دروس في علم الأصول ( الحلقة الأولى ) ( قواعد كلى استنباط ) ( فارسى ) — صفحة 321 | السيد محمد باقر الصدر / رضا اسلامى