خلاصه مطالب گذشته
1 . معروف آن است كه جملهء شرطيه داراى مفهوم است ، زيرا اطلاق هيئت جمله جزا نشان مىدهد كه طبيعى حكم معلّق و متوقف بر شرط است نه شخص حكم و از طرف ديگر مدلول وضعى ادات ، ربط لزومى ميان شرط و جزاست و عليّت شرط براى جزا را از « فاء » كه تحقيقا يا تقديرا در اول جمله جزا مىآيد و انحصار در عليت را از اطلاق شرط ، مىتوان استفاده كرد . پس دو ركن لازم براى ثبوت مفهوم در جمله شرطيه وجود دارد .
2 . در صورتى كه شرط در جملهء شرطيه موضوعساز باشد ، براى جمله شرطيه مفهوم نيست ؛ زيرا انتفاى شرط به معناى انتفاى موضوع است ، ازاينرو نمىتوان با انتفاى شرط انتفاى حكم از موضوع را نتيجه گرفت .