وجود بماند ( 1 ) و بس و آن عين حق است .
* متن
فقد ( 2 ) جاء من مجموع ما لا يقوم بنفسه من يقوم بنفسه كالتّحيّز في حدّ الجوهر القائم بنفسه الذّاتىّ .
* شرح
يعنى مىيابيم كه از جملگى ( 3 ) « ما لا يقوم بنفسه » ، كه آن اعراض است ، چيزى حاصل مىگردد كه قيام ( 4 ) او بنفسه است . و آن جوهر است ( 5 ) ، چنانچه ( 6 ) تحيّز كه عرض ذاتى ( 7 ) است و مأخوذ است در حدّ جوهر ( 8 ) ، كه قيام او ( 9 ) بنفسه است و آن جسم است .
* متن
و قبوله للأعراض حدّ ( 10 ) له ذاتىّ . و لا شكّ أنّ القبول عرض إذ ( 11 ) لا يكون إلَّا في قابل لأنّه ( 12 ) لا يقوم بنفسه : و هو ذاتىّ للجوهر .
و التّحيّز عرض و لا ( 13 ) يكون إلَّا في متحيّز ، فلا ( 14 ) يقوم بنفسه .
و ليس التّحيّز و القبول بأمر زايد على عين الجوهر المحدود لأنّ الحدود الذّاتيّة هي عين المحدود و هويّته ، فقد صار ما لا يبقى زمانين يبقى زمانين و أزمنة و عاد ما لا يقوم بنفسه يقوم بنفسه . و هم ( 15 ) لا يشعرون لما ( 16 ) هم عليه ، و هؤلاء هم في لبس من خلق جديد .
* شرح
يعنى ، قبول جسم ابعاد ثلاثة را ، كه اعراضاند ، تعريفىاند ( 17 ) جسم را .
هامش
( 1 ) س : نماند و پس .
( 2 ) س : وجدنا .
( 3 ) د ، س : از جملهء .
( 4 ) س : قيام بنفسه است .
( 5 ) د : نيست . س : جوهرست .
( 6 ) س : چنان كه . . . عرضى .
( 7 ) د : ذاتيست .
( 8 ) د : جواهر .
( 9 ) س : قيام بنفسه است .
( 10 ) س : حدّ ذاتى له .
( 11 ) س : عرض و لا يكون .
( 12 ) س : « لأنّه » ندارد .
( 13 ) س ، ع : عرض لا يكون .
( 14 ) س : « فلا يقوم » ندارد .
( 15 ) ع : و لا يشعرون .
( 16 ) د : بما هم عليه .
( 17 ) د ، س : تعريفى است .