باشد از همين عين مىتواند استيفاى غرامت ها را بكند . چون اينهم داخل ميراث
مىشود .
80 : سؤال : ابراء از مجهول صحيح است يا نه ؟ - ؟ .
جواب : علامه در تذكره تصريح كرده است به جواز آن مطلقا . به سبب زوال غرر به
ابراء مجموع ما في الذمة . واز شافعي نقل كرده است كه گفته است هر گاه خواهد
ابراء مجهول كند بايد بگويد ( برى كردم تو را از هر چه مىخواهم از يك درهم تا
هزار درهم : . واز احمد نقل كرده كه أو گفته است ( صحيح است هر گاه راهى به
معرفت مقدار نباشد ) . وحق اين است كه اگر مراد در اين مسأله حكم ( به ) جواز
وعدم جواز است به اين معنى كه طلبكار با جهالت طلب آيا جايز است كه برى كند
غريم را على الاطلاق يا نه ، پس در اينجا حق جواز است . به سبب عمومات حسن
ابراء وانتفاء غرر .
وهمچنين حق برى شدن غريم است به همين ابراء در صورتي كه هر دو جاهل
به مقدار باشند ، يا طلبكار عالم باشد وغريم جاهل . اما هر گاه طلبكار جاهل باشد
وغريم عالم ، پس اگر طلبكار بگويد كه تو را برى كردم هر چند هزار تومان از تو طلب
داشته باشم ، وحال آنكه طلب بسيار كمتر از آن باشد ، هم برئ الذمة مىشود .
واما اگر به آن نحو نگويد بلكه بگويد كه تو را برى كردم از طلب خود ، پس در اينجا
تفصيل مىدهيم ومى گوئيم : يا اين است كه غريم مىداند كه طلبكار طلب خود را
مقدار كمي مىداند - مثل اينكه چنين اعتقاد دارد كه ده تومان بيشتر طلب ندارد
ولكن مقدار طلب را نمىداند واگر مىدانست كه صد تومان طلب دارد همه را برى
نمىكرد . در اينجا برائت حاصل نمىشود از تمام طلب ، بلكه بايد تابع حصول يقين
به مقدار ابراء بود .
وهر گاه از حال أو بداند كه مطلقا برى كرده طلب هر قدر خواهد باشد ، در اينجا
برائت از همه حاصل مىشود . وهر گاه حال طلبكار مجهول باشد كه غريم نداند كه
اعتقاد أو در مقدار طلب چه چيز است وحال أو در رضاى به ابراء چون است ، در
اينجا نيز برائت از همه حاصل مىشود ، نظر به ظاهر لفظ كه گفته است تو را برى
كردم از هر چه طلب داشتم واما هر گاه دعوى رو دهد وغريم بگويد ( تو مرا از همهء