تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 39

مساهمون:

ص٣٩
چنان كه هنگام غربال كردن ، گندم از نخاله جدا مىشود .

( 223 ) لَتُسَاطُنَّ :

بهم زده مىشويد و مخلوط مىگرديد ، « ساط الشَىءَ » : آن چيز را بهم زد و مخلوط كرد .

( 224 ) سَوْطَ الْقِدْرِ :

مخلوط شدن ( محتواى ) ديگ ، يعنى مانند محتواى ديگ كه در هنگام غليان زير و رو مىشود ، تمام اين مثلها اشاره به اختلاف ، جدائى و فساد نظام آن روزگار دارد .

( 225 ) الْوَشْمَة :

كلمه ، سخن .

( 226 ) الشُمُس :

جمع « شموس » ، مركبهاى چموش و سركش .

( 227 ) لُجُمُهَا :

جمع « لجام » لگامهايشان .

( 228 ) تَقَحَّمَتْ بِهِ فِى النَّارِ :

او را در آتش انداخت .

( 229 ) الذُلُل :

جمع « ذَلول » ، مركب‌هاى رام و تربيت شده .

( 230 ) لَا يَطَّلِعُ :

نمىرسد .

( 230 ) الْفَجّ :

راه گشاد ميان دو كوه .

( 231 ) العِرْق :

ريشه ، اصل .

( 232 ) الْجَادَّةُ :

طريق ، راه .

( 233 ) السِّنْخُ :

ريشه ، اصل ، بيخ .

خطبهء 17

( 234 ) وَكَلَهُ اللَّهُ إلى نَفْسِهِ :

خدا او را به خودش واگذاشت .

( 235 ) جَائِر عَنْ قَصْدِ السَّبِيلِ :

منحرف از جاده .

( 236 ) الْمَشْغُوف :

كسى كه چيزى را در حد اعلاء و تا سر حد عشق دوست دارد .

( 237 ) كَلامُ الْبِدْعَةِ :

سخن خود ساخته‌اى كه از روى هوى و هوس باشد و جزء دين نباشد .

( 238 ) رَهْنٌ بِخَطِيئَتِه :

در گرو خطاهاى خويش است .

( 239 ) قَمَشَ جَهْلًا :

نادانيها را جمع كرد ، اصل « قمش » به معنى جمع آورى متفرقات است .

( 240 ) مُوضِعٌ :

اسم فاعل ، شتابنده ، كسى كه با شتاب و به سرعت حركت كند .

( 240 ) مُوضِعٌ فِى جُهَّالِ الامَّةِ :

در ميان نادانان امت ( با نيرنگ و فريب ) بسرعت پيش مىرود . « أوضع البعير » : شتر تند راه رفت .

( 241 ) عَادٍ :

كسى كه تند حركت كند

( 242 ) اغْبَاش :

جمع « غبش » ، تاريكىها ،