كرد .
( 199 ) عُقِرَ الجَمَلُ :
شتر مجروح شد ، پاهايش قطع گرديد ، كشته شد .
( 200 ) دِقَاقٌ :
پست .
( 201 ) زُعَاقٌ :
شور .
( 202 ) مُرْتَهَنٌ :
در گرو .
( 203 ) جُؤجُؤ السَّفِينَة :
سينه كشتى و اصل « جوجو » به معنى استخوان سينه است .
( 204 ) جَاثِمَةٌ :
سينه بر زمين گذارنده .
( 205 ) لُجَّةُ الْبَحْرِ :
موج دريا .
( 206 ) انْتَنُ :
كثيفترين .
( 207 ) شُرَفُ الْمَسْجِدِ :
جمع شُرْفَة ، بلندترين نقطه مسجد .
خطبهء 14
( 208 ) سَفِهَتْ :
سفيه شد .
( 208 ) حُلُومُكُمْ :
جمع « حلم » ، عقلهاى شما ، اين جمله مانند عبارت قبل است كه فرمود : « خفّت عقولكم .
( 209 ) الغَرَض :
چيزى كه بسوى آن تير اندازى مىشود .
( 210 ) النَابِل :
تير انداز .
( 211 ) فَرِيسَةٌ لِصَائِلٍ :
شكارى هستيد براى صيادى كه آمادهء حمله است .
خطبهء 15
( 212 ) قَطَائِعُ عُثْمَان :
زمينهايى كه عثمان به ديگران بخشيده بود ، مانند آنچه كه به معاويه و مروان داد ، در حالى كه مىبايست آن را بعنوان ابن السبيل و . . . انفاق مىكرد
.
خطبهء 16
( 213 ) الذِّمَّة :
عهد .
( 214 ) رَهِينَةٌ :
مرهون ، در گرو .
( 215 ) الزَعِيم :
ضامن ، مقصود اين است كه من خود ضامن و متعهد صدق گفتارم هستم .
( 216 ) الْعِبَرُ :
جمع « عبرة » ، مواعظ ، پندها ، اندرزها .
( 217 ) الْمَثُلَات :
كيفرها .
( 218 ) حَجَزَتْهُ :
او را باز داشت .
( 219 ) تَقَحُّمُ الشَّبُهَات :
فرو رفتن در شبهات .
( 220 ) عَادَتْ كَهَيْئَتِهَا :
به حالت اول باز گشت .
( 221 ) لَتُبَلْبَلُنّ :
مخلوط مىگرديد و « تَبلبلت الألسن » ( زبانها مخلوط شد ) از همين لغت است .
( 222 ) لَتُغَرْبَلُنَّ :
تصفيه خواهيد شد ،