تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 158

مساهمون:

ص١٥٨

( 3046 ) الرُّبُوع

: خانه‌ها ، محلهاى اقامت .

( 3047 ) الصُوُت

: جمع « صامت » ، خاموش ، مقصود در اينجا قبرهاست .

( 3048 ) ارْتَسَخَتْ

: فروكش كرد ، « رسخ الغدير » : آب بركه در زمين فرو رفت يعنى آبش رو به نقصان نهاد ، خشك شد .

( 3049 ) الْهَوَامّ

: كرمها ، حشرات گزنده .

( 3050 ) اسْتَكّت الاذُنُ

: كر شد .

( 3051 ) خَسَفَتْ عَيْنُ فُلَانٍ

: چشم فلانى كور شد .

( 3052 ) ذَلَاقَتُهَا

: تندى و تيزى زبان در نطق .

( 3053 ) عَاثَ

: فاسد كرد .

( 3054 ) الْبِلِى

: پوسيدگى و فناء .

( 3055 ) سَمَّجُهَا

: آن را زشت كرد .

( 3056 ) اشْجَانُ الْقُلُوبِ

: اندوههاى دل .

( 3057 ) اقْذَاءُ الْعُيُونِ

: خارهاى چشم ، چيزى كه در چشم بخلد و موجب درد و رنج گردد .

( 3058 ) الْغَمْرَة

: شدت ، فشار .

( 3059 ) الانِيق

: شگفت انگيز .

( 3060 ) الْغَذىّ

: ( اسم در اينجا به معناى مفعول است ) متنعم به نعمتها .

( 3061 ) الرَّبِيب

: پرورش يافته .

( 3062 ) يَتَعَلّلُ

: مشغول مىشود .

( 3063 ) السَّلْوَة

: سرگرمى ، تسلى ، تسكين يافتن .

( 3064 ) ضَنّاً

: بخل ورزيدن ، دريغ كردن .

( 3065 ) غَضَارَة

: خرمى و سرسبزى .

( 3066 ) الشَحَاح

: بخيل ، آزمند .

( 3067 ) عَيْشٍ غَفُول

: زندگى غفلت زا ، در اينجا زندگى با وصف غفلت آورده شده چون لازمه خوشگذرانى ، غفلت و بىخبريست .

( 3068 ) الْحَسَك

: خار سه پهلويى كه آن را خار خسك نيز مىگويند اين خار تمثيلى است براى آلام و دردهاى دنيا .

( 3069 ) الْحُتُوف

: مهلكات ، در اصل به معناى مرگ است .

( 3070 ) كَثَب

: نزديك .

( 3071 ) خَالَطَهُ

: با او در آميخت .

( 3072 ) الْبَث

: حزن ، اندوه .

( 3073 ) النَّجِىّ

: سر ، امر پنهانى و پوشيده .

( 3074 ) الْفَتَرَات

: جمع « فترة » ، مدتى از زمان ، « فترات علل » ، منظور ابتداى زمان بيمارى و آغاز آن است .