تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 147

مساهمون:

ص١٤٧

( 2758 ) الْمَعَاقِل

: حصون ، پناهگاهها .

( 2759 ) الْحِرْز

: حفظ ، در اينجا مصدر به معناى مفعول است يعنى محفوظ .

( 2760 ) الصُرُوم

: جمع « صرمة » ، گله‌هاى شتر كه بيش از 10 تا 19 يا بيش از 20 تا 30 ، يا بيش از 40 تا 50 شتر باشند .

( 2761 ) العِشَارْ

: جمع « عشراء » ، شتران ماده‌اى كه ده ماه از دوران بار داريشان گذشته باشد ، يعنى از شدت سختى و گرفتارى هر كس به نجات خود مشغول است و اموال خويش را همچنان رها مىكند .

( 2762 ) الشُمّ

: جمع « اشمّ » ، رفيع .

( 2763 ) الشَوَامِخ

: جمع « شامخ » ، بلند مرتبه .

( 2764 ) الصمّ

: سخت ، محكم .

( 2765 ) الرَّوَاسِخ

: جمع « راسخ » ، ثابت .

( 2766 ) الصَّلْد

: صاف و سخت .

( 2767 ) السَّرَاب

: تابش آفتاب در بيابانها و شوره‌زارها كه از دور چيزى شبيه به آب را نمايان مىسازد .

( 2768 ) الرَّقْرَق

: موج زننده ، درخشنده .

( 2769 ) مَعْهَدهَا

: محل معهود و شناخته شدهء آن .

( 2770 ) الْقَاع

: زمين هموار ، هامون .

( 2771 ) السَّمْلَق

: صاف ، مستوى ، يعنى كوهها متلاشى ميشوند و جاى آن صاف و هموار مىگردد .

خطبهء 196 ص 187 ف

.

( 2772 ) الشُخُوص

: رفتن بجاى دور ، كوچ كردن .

( 2773 ) بَائِن

: منفصل ، جدا شونده .

( 2774 ) تَمِيدُ

: مضطرب و لرزان مىشود ، « تميد به » : آن را مىلرزاند .

( 2775 ) تَقْصِفُهَا

: ( تند بادهاى شديد ) ، آن را در هم مىشكند .

( 2776 ) الْوَبِق

: هلاك شده ، يعنى برخى با شكسته شدن كشتى هلاك ميشوند و برخى نجات مىيابند .

( 2777 ) تَحْفِزُهُ

: آن را ميراند .

( 2778 ) لَقْفَةٌ

: نرم .

( 2779 ) الْمُنْقَلَب

: محل دگرگونى و بازگشت ( از گمراهى بسوى هدايت ) .

( 2780 ) ارْهَاق

: رسيدن ، « ارهقه » ، به او رسيد ، او را دريافت .

( 2781 ) الْفَوْت

: سپرى شدن ، گذشتن . ( فرصت ) .