تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 141

مساهمون:

ص١٤١

الاسَاس

: جمع « اسّ » ، پايه‌ها ، بنيانها .

( 2609 ) مُعْتَلَج

: مصدر ميمى از « اعتلاج » ، تلاطم ، بهم خوردن .

( 2609 ) لَنَفَى مُعْتَلَجَ الرَّيْبِ مِنَ النَّاسِ

: بىترديد تلاطم ريب و شك از ( سينه‌هاى ) مردم زائل مىشد .

( 2610 ) فُتُحاً

: گشوده ، باز .

( 2611 ) تُسَاوِرُهُ

: روى آن مىپرد و آن را مىگيرد .

( 2612 ) مَا تُكْدِى

: از تأثير فرو نمىماند ، ناتوان نمىشود ، « اكدى الحافر » ، حفر كننده زمين به سنگ بر خورد كرد و نتوانست به حفر زمين ادامه دهد .

( 2613 ) لَا تُشْوِى

: اشتباه نمىكند ، « اشوى السّهم » ، تير به هدف نخورد .

( 2614 ) الطِّمْر

: لباس پوسيده و كهنه .

( 2615 ) الاطْرَاف

: دست و پا .

( 2616 ) عِتَاقُ الْوُجُوهِ

: جمع « عتيق » ، بهترين موضع صورت ( پيشانى ) .

( 2617 ) الْمُتُون

: پشتها .

( 2618 ) الْقَمْع

: قهر و غلبه ، سركوب كردن .

( 2619 ) النَوَاجِم

: جمع « ناجم » ، « نجم الشّىء » ، ظاهر و آشكار شد .

( 2620 ) الْقَدْع

: بازداشتن ، منع كردن .

( 2621 ) تَلِيطُ

: مىچسبد .

( 2622 ) الْمُتْرَف

: به ناز و نعمت پرورده ، صاحب نعمتى كه از هر لذت نامشروعى استفاده مىكند .

( 2623 ) آثارِ مَوَاقِعِ النِّعَمِ

: جمع « ميقعة » ، آثار زشتى كه از دلبستگى به نعمتها ناشى مىشود ، مثل خود برتر بينى و تكبر . « ميقعة الطّائر » ، محلى كه پرنده هميشه در آن فرود مىآيد و با آن انس و الفت دارد .

( 2624 ) يَعَاسِيب

: جمع « يعسوب » ، ملكه زنبوران و مجازا به رئيس قوم گفته مىشود .

( 2625 ) الاخْلَاقِ الرَّغِيبَة

: اخلاق پسنديده و خوب .

( 2626 ) الاحْلَام

: عقلها .

( 2627 ) الْجِوِار

: مجاورت ، همسايگى .

( 2628 ) الذِّمَام

: پيمان ، عهد .

( 2629 ) الْمَثُلَات

: كيفرها .

( 2630 ) تَفَاوُت

: اختلاف و تباين .

( 2631 ) مُدَّتْ

: پهن شد ، كشيده شد .

( 2632 ) الْفِقْرَة

: ستون فقرات ، استخوان و مهره كمر .

( 2633 ) اوْهَن

: ضعيف‌تر .