( 2423 ) الْمُكاثِر
: غالب ، غالبه كننده .
( 2424 ) الْمُثَاوِر
: مهاجم ، هجوم برنده
.
خطبهء 187 ص 229 ف
( 2425 ) احْرَاج
: تضييق .
( 2426 ) الْقَتَب
: پالان .
( 2427 ) الْغَارِب
: بين گردن و كوهان شتر .
( 2428 ) الازِمَّة
: جمع « زمام » ، افسارها .
( 2429 ) لَا تَصَدَّعُوا
: پراكنده نشويد .
( 2430 ) فَوْرُ النَّار
: فوران آتش ، زبانه كشيدن آتش .
( 2431 ) امِيطُوا عَنْ سَنَنِهَا
: از راهش دورى كنيد .
( 2432 ) قَصْدُ السَّبِيلِ
: راه راست و مستقيم
.
خطبهء 188 ص 230 ف
( 2433 ) البَلَاء
: احسان ، « بلاء » هم در مورد « نعمت » و هم در مورد « نقمت » استعمال مىشود لكن در اينجا معناى اول مقصود است .
( 2434 ) اعْوَرْتُمْ
: عيوب خود را ظاهر ساختيد .
( 2435 ) اخْذِهِ
: مواخذهاش .
( 2634 ) لَيْسَ يُغْفِلُكُمْ
: شما را ترك و فراموش نمىكنيد .
( 2437 ) مَا كانُوا يُوطِنُون
: آنجا كه وطن گزيده بودند « اوحش المكان » مردم از آن مكان رفتند و آنجا خالى و متروكه شد .
( 2438 ) مَا كانُوا يُوحِشُون
: از آنجا كه وحشت داشتند ، مقصود منازل بعد از مرگ است
.
خطبهء 189 ص 231 ف
.
( 2439 ) عَوَارِى
: جمع « عارية » ، كنايه از ايمانهايى است كه بر گمان و ظن بنا شده و پايه و اساسى ندارند .
( 2440 ) حَدِّهَا الاوَّلِ
: حكم اولش ، يعنى هجرت همانند صدر اسلام بر هر مسلمانى واجب است .
( 2441 ) مُسْتَسِرّ
: پنهان دارنده .
( 2442 ) الامَّة
: طريقه و راه شريعت ، حالت .
( 2443 ) الاحْلَام
: عقلها .
( 2444 ) قَبْلَ انْ تَشْغَرَ بِرِجْلِهَا فِتْنَةٌ
: قبل از آنكه فتنه پايش را بالا ببرد ، كنايه از گسترش فساد است .
( 2445 ) تَطَأ فِى خِطَامِهَا
: مهارش را لگد كوب مىكند ، كنايه از شيوع فتنه و عدم جلوگيرى از آنست
.
خطبهء 190 ص 232 ف
( 2446 ) الْمَعْقِل
: ملجأ ، پناهگاه .