تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 131

مساهمون:

ص١٣١

بِوِفْقِهَا

: موافق طبعش ، به دلخواهش .

( 2374 ) الصَّفَا

: سنگ صاف و سخت .

( 2374 ) الْجَامِس

: ثابت و بدون حركت .

( 2375 ) الشَّرَاسِيف

: جمع « شرسوف » ، سر دنده‌هاى سينه از سوى شكم .

( 2376 ) الْقِلال

: جمع « قلّة » ، قلهء كوهها .

( 2377 ) لَمْ يَلْجَئُوا

: استناد نكردند ، پناه نبردند .

( 2378 ) اوْعَوْا

: حفظ كردند .

( 2379 ) قَمْرَاوَيْن

: دو ماه تابان و نورانى .

( 2380 ) مِنْجَلَيْن

: دو داس ، برخى گفته‌اند مقصود از دو داس در اينجا دو پاى ملخ است .

( 2381 ) ذبُّها

: دفع آن .

( 2382 ) نَزَوَاتُهَا

: پروازهايش ، پريدنهايش .

( 2383 ) النَّدِى

: خيسى ، رطوبت .

( 2384 ) اهْطَلَ

: پى در پى باراند .

( 2385 ) الدِّيم

: جمع « ديمة » ، بارانهاى ملايمى كه با رعد و برق همراه نباشد .

( 2386 ) عَدَّدَ قِسَمَهَا

: نصيبهاى هر مكانى را ( از باران ) مشخص نمود .

( 2387 ) جُدُوبُ الارْضِ

: زمينهايى كه از نباريدن باران خشك و بىحاصلند .

خطبهء 186 ص 228 ف

( 2388 ) صَمَدَهُ

: او را قصد كرد .

( 2389 ) كُلُّ مَعْرُوفٍ بِنَفْسِهِ مَصْنُوعٌ

: آنچه كنه ذاتش شناخته شده ، مصنوع است ، ( زيرا شناخت كنه هر چيزى مبنى بر شناخت اجزاء آنست و شناخت اجزاء دلالت بر تركيب دارد و هر مركبى چون نيازمند به اجزاء خويش است ، پس مصنوع آن اجزاء مىباشد ) .

( 2390 ) لَا تَرْفِدُهُ

: يارى نمىكند او را .

( 2391 ) الْمَشْعَر

: محل شعور و احساس ، مقصود حواس است كه محل شعور و درك هستند .

( 2391 ) تَشْعِيرِهِ الْمَشَاعِر

: ايجاد نيروى درك و شعور در حواس ، ( چون درك و احساس چيزى ، همراه با نوعى انفعال است ، لذا نمىتوان آن را به خداوند نسبت داد .

( 2392 ) الصَّرَد

: سردى ، سرما ، اصل اين لغت فارسى است .

( 2393 ) مُفَرَّقٌ

: جدا كننده .

( 2393 ) مُتَدَانِيَات

: چيزهائى كه بهم نزديكند .