فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 106

مساهمون: صبح صالح

ص١٠٦

( 1778 ) السِنِين

: جمع « سنة » ، سالهاى قحطى ، قحط سالى .

( 1779 ) المَضَايِقُ الوَعْرَة

: تنگناهاى سخت .

( 1780 ) اجَاءَتْنَا

: ما را به آمدن واداشت ، مجبور كرد .

( 1781 ) الْمَقَاحِط

: جمع « مقحطة » ، سالهاى خشك و بىحاصل .

( 1782 ) تَلَاحَمَتْ عَلَيْنَا

: بما رسيد ، بر ما وارد شد .

( 1783 ) الْوَاجِم

: كسى كه از شدت حزن نتواند سخن بگويد .

( 1784 ) الْحَيَا

: سرسبزى ، باران .

( 1785 ) الْقِيعَان

: جمع « قَاع » ، زمينهاى صاف و هموار كه خالى از كوه و تپه است .

( 1786 ) الْبُطْنَان

: جمع « بطن » ، زمينهاى پست و پائين .

( 1787 ) تَسْتَوْرِقُ الاشْجَارَ

: درختان را پر برگ مىسازد .

خطبهء 144

( 1788 ) كَشَفَ الْخَلْقَ

: از احوال مردم در هر حالتى مطلع است .

( 1789 ) بَوَاء

: مصدر « باء باء فلان به فلان » : به انتقام خون او ، كشته شد .

( 1789 ) الْعِقَاب

: كيفر ، مجازات .

( 1790 ) الآجِن

: آبى كه رنگ و طعمش تغيير كرده است ، در اينجا لذات دنيا را حضرت ، به آبى تشبيه نموده كه نوشيدنش گوارا نيست .

( 1791 ) بَسِىءَ بَسِئَ بِهِ

: با آن انس و الفت گرفت .

( 1792 ) خَلَائِقُهُ

: ملكاتى كه در شخصيت انسان راسخ و استوار شده است .

( 1793 ) لَا يَحْفِلُ

: اعتنا نمىكند ، اهميت نمىدهد .

( 1794 ) الْحُطَام

: در اصل به گياه خشكيدهء خرد شده گفته مىشود و در اينجا اشاره است به متاع فانى دنيا .

خطبهء 145

( 1795 ) تَنْتَضِل

: تير مىاندازد .

( 1796 ) يَخْلَق

: كهنه مىشود .

( 1797 ) الْمَهْيَع

: راه روشن .

( 1798 ) عَوَازِم الامُورِ

: امور قديمه ، دستورات حتمى و قطعى كه در صدر اسلام جزء دين بوده است .