پاسخ به اين خواستهء حضرت ] نامهاى به « عبيد اللّه بن زياد » نوشت ، و درخواست حضرتش را مطرح كرد ، امّا او نپذيرفت ، دستور جنگ را صادر كرد و اين بيت معروف را مثل آورد كه :
الآن قد علقت مخالبنا به * يرجو النّجاة و لات حين مناص « 1 »
و چون امام عليه السّلام ، برخورد مردمى كه دين [ خدا ] را بىپشتيبان افكنده بودند ، ديد و دريافت كه اگر تسليم ابن زياد شود ، علاوه بر شتاب بهسوى ذلّت و خوارى ، كارش به كشته شدن نيز خواهد انجاميد ، به دفاع از خود ، خانواده و شيعيانش وادار شد شيعيانى كه خون خود را انفاق كرده و با جان خود ، قصد حفظ دين خويش و جان حضرتش را داشتند .
او در ميان دو برتر بود « 2 » ، پيروزى ، كه چهبسا گروهى اندك و ضعيف [ بر گروهى بزرگ و نيرومند ] غلبه يابند يا شهادت و مرگى افتخارآفرين .
امّا در مورد مخالفت آن حضرت عليه السّلام با نظر نصيحتگران و پندگويانى چون ابن عباس ، [ بايد گفت : ] اين گمانها به دليل وجود نشانهها پيدا مىشوند و چهبسا كه اين نشانهها نزد كسى قوى و نزد ديگرى ضعيف بنمايند . [ به احتمال قوى ] ابن عباس از نامههايى كه كوفيان به آن حضرت نوشته بودند ، بىخبر بوده است و از آنچه در اين ميان ردّ و بدل گرديده بود ، اطلاعى نداشته است . بنابراين نظر او با نظر امام عليه السّلام در مورد رفتن به كوفه متفاوت شده است . امّا در حال حاضر دست يافتن به همهء اين عوامل [ براى ما ] ممكن نيست .
در مورد اينكه چرا آن حضرت پس از كشته شدن مسلم [ به مدينه ] بازنگشت نيز ، دليل آن را بيان داشتيم و گفتيم كه بنا به رواياتى ، حضرتش چنين تصميمى گرفت ، امّا ايشان را از تصميم خود منصرف كردند .
و در مورد جنگيدن گروهى اندك با سپاهى بزرگ نيز گفتيم كه ضرورت ، چنين امرى را ايجاب نمود و مقتضاى دين [ خدا ] و دورانديشى ، چيزى جز آن نبود . ضمن آنكه ابن زياد نيز كسى نبود كه امان مانند اويى قابل اعتماد باشد . تنها قصد او از وارد كردن امام به كوفه خوار كردن آن حضرت و كاستن شأن و مقام ايشان و تسليم حضرتش به خود بود و بىشك پس از تحقير و خوار نمودن امام ، ايشان را مىكشت . زيرا اگر او نيّت خيرى نسبت به آن حضرت داشت بهگونهاى عمل مىكرد كه آنچه از جانب يزيد طاغوت به آن حضرت رسيد ، نمىرسيد ،
هامش
( 1 ) - اكنون چنگالهاى ما او را گرفته است و او رهايى [ از چنگ ما ] را اميد دارد . امّا زمان فرار نيست .
( 2 ) - اشاره به آيهء 52 سورهء توبه ( 9 ) ؛هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنا إِلَّا إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ .- م .