هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ . . .
( آيه 189 - 190 ) . مجاهد مىگويد : آدم و حوا را پسر نمىماند . شيطان به ايشان گفت : اين بار اگر پسردار شديد اسمش را عبد الحرث بگذاريد ( و نام شيطان پيشتر حرث مىبود ) . آدم و زنش آن سفارش به جاى آوردند « 1 » و اين است معنى
« فَلَمَّا آتاهُما صالِحاً جَعَلا لَهُ شُرَكاءَ »
.
وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا . . .
( آيهء 204 ) . ابو منصر منصورى با اسناد از ابو هريره روايت مىكند كه آيهء مزبور در نهى كسانى نازل شد كه در اقتدا به پيغمبر ( ص ) در نماز صدا بلند مىكردند .
قتاده گويد در اوايل تشريع ، مسلمانان در حال نماز صحبت مىكردند ، مثلا يكى از راه مىرسيد و مىپرسيد در ركعت چندم هستيد ؟ و حاضران جواب مىدادند . آيه ( در نهى سخن گفتن حين نماز ) نازل شد .
زهرى گويد : دربارهء جوانى انصارى نازل گرديد كه ( پشت سر پيغمبر ( ص ) نماز مىخواند و ) هر چه پيغمبر ( ص ) قرائت مىكرد او تكرار مىنمود . آيه در نهى او فرود آمد .
ابن عباس گويد : پيغمبر ( ص ) در نماز واجب ، بلند قرائت مىكرد و اصحاب نيز پشت سرش صدا به قرائت بر مىداشتند و صداها در هم شده باعث اشتباه مىگرديد . آيه از اين جهت نازل گرديد .
سعيد بن جبير و مجاهد و عمرو بن دينار و بعضى ديگر گويند آيه در مورد نماز جمعه ، و سكوت و گوش دادن به خطبههاى امام است .
سورهء انفال
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ . . .
( آيهء 1 ) . ابو سعيد نضروى با اسناد از سعد بن ابى وقّاص روايت مىكند كه در روز بدر برادرم عمير كشته شد و من سعيد بن عاصر را كشتم و شمشيرش را كه ذو الكتيفه مىگفتند برداشتم و نزد پيغمبر ( ص ) بردم فرمود برو
هامش
( 1 ) در مجمع البيان آمده است كه در اينجا صحبت آدم و حوا بخصوص نيست بلكه مراد ناسپاسى نوع بشر به طور كلى است .