* ( إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَخْشاها ) * ، آنچه كار تو است و به تو تعلَّق دارد آن است كه تو ترسانندهء آنى كه از قيامت بترسد ( 1 ) . قراءت عامّهء قرّاء به اضافت است [ 63 - ر ] :
* ( مُنْذِرُ مَنْ ) * . و ابو جعفر و ابن محيصن ( 2 ) خواندند : « منذر » بالتنوين .
* ( كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَها لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحاها ) * ، پندارى كه آن روز قيامت بينند مقام نكرده باشند الَّا نماز شامى يا چاشتگاهى . و اين عبارت است از استقلال و استحقار مدّت مقام ايشان در گور . و بعضى مفسّران گفتند : از مدّت مقام ايشان در دنيا . فرّاء گفت : اگر چه « عشيّه » را ضحى نباشد ، إنما ضحى روز را باشد و لكن اين سايغ ( 3 ) است در كلام عرب كه گويند : اتيك العشية أو غداتها ( 4 ) ، معنى آن كه آخر روز يا اوّلش بيايم ، قال الفرّاء و أنشدني بعض بني عقيل :
نحن صبحنا عامرا في دارها
جردا تعاطى ( 5 ) طرفى نهارها
عشيّة الهلال أو سرارها
أراد : و عشية سرار العشيّة . و حقيقت اين اضافت از آن جاست كه « ضحى » پيوسته است با « عشيّة » و اضافت به أدنى ملابست حاصل شود .
هامش
( 1 ) . كا : تو بترستيم كه از قيامت بترساند .
( 2 ) . اساس ، آج ، كا : به صورت « محيص » هم خوانده مىشود .
( 3 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : شايع .
( 4 ) . كا ، آد ، گا : غداها .
( 5 ) . كذا : در اساس ، آج و كا ، تفسير قرطبى ( 19 / 210 ) : تعادى .