باشد . [ گفتهاند ] ( 1 ) : اگر چيزى بودى كه قضا را غلبه كردى ، چشم بد بودى .
و متكلَّمان در اين خلاف كردند . ابو علىّ الجبّائىّ و ابو القاسم البلخىّ اين را انكار كردند و گفتند : اين را اصلى نيست ، و رمّانيّ گفت : از اين امتناع نيست براى آن كه اجماع مفسّران است بر اين ، و ميان عقلا و مسلمانان معروف و مجرّب است ، و سيّد - رحمة اللَّه عليه - روا مىدارد ، و آنان كه روا نمىدارند گفتند ( 2 ) : تفسير آيت آن است كه به نظر عداوت در تو مىنگرند .
قوله : * ( لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ ) * ، چون قرآن مىشنوند ، مىگويند : ما افصحه ، و ما رأينا مثله ، تا به چشم اصابت كنند او ( 3 ) را ، و چون از دل و اعتقاد خود خبر دهند گويند : ديوانه است ، و اين كلام ( 4 ) ديوانگان است .
* ( وَما هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ ) * ، و نيست اين قرآن الَّا يادگار و ياد دهندهء ( 5 ) جهانيان ، و گفتند : « ذكر » اى شرف للعالمين ، كقوله : وَإِنَّه لَذِكْرٌ لَكَ وَلِقَوْمِكَ ( 6 ) .
هامش
( 1 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 2 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : مىگويند .
( 3 ) . كا : ان ، آد ، گا : تو .
( 4 ) . آد ، گا : اين ديوانه است و كلام .
( 5 ) . آد ، كا خداى ، گا براى خداى .
( 6 ) . سورهء زخرف ( 43 ) آيه 44 .