داد گفت :
نبأنى العليم الخبير
، خداى دانا مرا خبر داد .
آنگه گفت : * ( إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّه ) * ، اگر توبه كنيد از آن كه كرديد ، * ( فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما ) * ، مستوجب توبه ( 1 ) ايد كه دل شما ميل كرد به آن ( 2 ) . ابن زيد گفت : ميل دل ايشان كه بدان مستوجب توبه بودند ، آن بود كه دل ايشان مايل بود به تحريم ماريه و مفارقت رسول او را ، و اين بر كار ايشان راست بود جز آن كه رسول كاره بود آن را ، پس توبه براى آن بايست كردن كه چرا شادمانه شدند به چيزى كه رسول آن را كاره بود ! و گفتند : براى ميل به كارى كه خداى آن را كاره بود ، و جملهء اهل تأويل مجتمع اند بر آن كه خطاب بقوله : * ( إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّه ) * ، با عايشه است و حفصه .
زهرىّ روايت كرد از عبيد اللَّه بن عبد اللَّه بن ابى ثور از عبد اللَّه عبّاس كه او گفت : من سخت حريص بودم بر آن كه بدانم كه آن دو زن كدام ( 3 ) بود [ ند ] ( 4 ) كه افشاى راز ( 5 ) رسول كردند كه ( 6 ) دل ايشان ميل كرد ، تا سالى از سالها با عمر به حجّ بودم . در بعضى منازل آب بر دست او مىريختم و او دست مىشست ، او را گفتم : آن دو زن كه بودند از زنان رسول كه خداى ايشان را گفت : * ( إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّه فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما ) * ؟ گفت : كراهت آمد او را از اين سؤال ، و لكن پنهان نكرد و گفت : واعجبا لك يا بن عبّاس ، عايشه و حفصه بودند .
آنگه گفت : بدان كه ما ( 7 ) جماعتى ( 8 ) قريش بوديم بر زنان مستولى [ بوديم ] ( 9 ) و زنان
هامش
( 1 ) . اساس : آيه ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 2 ) . اساس : من ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 3 ) . اساس : كه ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 9 - 4 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : سرّ .
( 6 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : و .
( 7 ) . آد و ديگر نسخه بدلها كه .
( 8 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : جماعت .