رضاى زنانت - و او خداى غفور و رحيم است .
عكرمه گفت : اين آيت در حقّ آن زن آمد كه خويشتن به رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - داده بود . به هبه ، و نام او امّ شريك ( 1 ) بود . رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - او را به هبه قبول نمىكرد براى دل زنانش . اين سه قول گفتند ( 2 ) در اين ( 3 ) آيت .
* ( قَدْ فَرَضَ اللَّه لَكُمْ ) * ، خداى تعالى تقدير كرد و قطع كرد آنچه سوگند را بدان حلّ كنند ( 4 ) ، و اين دليل است بدان كه ( 5 ) رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - سوگند خورده بود و نگفته بود : « هى علىّ حرام » ، و بنزديك بيشتر فقها اين سوگند نباشد ( 6 ) ، و تحلَّة اليمين را معنى است كه چيزى كند كه تبعيت سوگند از او ساقط شود ، و اين به يك چيز باشد از دو چيز : امّا كفّارت [ و آن ] ( 7 ) بنزديك ما ، بعد الحنث باشد ، و امّا آنچه بدان ( 8 ) سوگند خورده باشد به جاى آرد ، چنان كه گويد :
و اللَّه إنّي آكل من هذا الطَّعام ، اگر چه اندكى خورد تحلَّت سوگند باشد ( 9 ) . و براى آن تحلَّة اليمين را عبارت كردند از چيزى اندك في قولهم : لا أفعل ذلك الَّا تحلَّة القسم . خداى تعالى گفت : خداى بيان كرده است تحلَّة و تحليل سوگند شما به بيان كفّاره در سورة المائده ، آن جا كه گفت : فَكَفَّارَتُه إِطْعامُ عَشَرَةِ مَساكِينَ - الى قوله : ذلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمانِكُمْ إِذا حَلَفْتُمْ ( 10 ) .
هامش
( 1 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : شريكه .
( 2 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : گفتهاند .
( 3 ) . آد ، گا : در سبب نزول اين .
( 4 ) . اساس : كنى ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بر آن كه .
( 6 ) . اساس و براى تحلَّة اليقين عبارت كردند از چيزى . . . ، متن با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها آورده شد .
( 7 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 8 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بر آن .
( 9 ) . آد : باشد ، كا ، گا : نباشد .
( 10 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 89 .