كه كافر شدند پيش ( 1 ) شما ؟ و التّقدير : من قبلكم ، چون مضاف اليه بيفگند از او او را بنا كرد بر ضمّه ، كقوله : لِلَّه الأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ ( 2 ) .
* ( فَذاقُوا وَبالَ أَمْرِهِمْ ) * ، و بال و گرانى عاقبت كار خود بچشيدند . * ( وَلَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ) * ، و ايشان را عذابى باشد سخت دردمند .
آنگه علَّت عذاب ايشان بگفت تا كسى گمان نبرد كه بر ايشان ظلم رفت ، گفت :
* ( ذلِكَ ) * ، آن ( 3 ) عذاب بر ايشان براى آن آمد كه ( 4 ) ايشان را رسولان ( 5 ) بيامدند با بيّنات و دلالات و علامات . ايشان از سر جهل و طريق تعجّب گفتند : * ( أَ بَشَرٌ يَهْدُونَنا ) * ، آدميانند كه ما را هدايت مىدهند و راه مىنمايند ؟ و توقّع آن كردند كه پيغمبران ايشان فرشتگان باشند . * ( فَكَفَرُوا ) * ، بدين سبب كافر شدند ، و اين سببى بود كه بايست كه ( 6 ) به اين [ سبب ] ( 7 ) به ايمان نزديك شوند ، چه اگر پيغمبر ايشان نه از بشرى بودى ، ايشان را به او الف نبودى و به او آرام نبودى و مستأنس نشدندى به او . حق تعالى به حكمت اختيار كرد آنچه كرد . * ( وَتَوَلَّوْا وَاسْتَغْنَى اللَّه ) * ، پشت بركردند و بر گرديدند ، و خداى تعالى از ايشان مستغنى و بى نياز است . * ( وَاللَّه غَنِيٌّ حَمِيدٌ ) * ، و خداى [ تعالى ] ( 8 ) بى نياز است و پسنديده [ و ستوده ] ( 9 ) .
* ( زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا ) * ، آنگه گفت : دعوى كردند اين كافران كه ايشان را بر نخواهند انگيختن و زنده نخواهند كردن . * ( قُلْ ) * ، بگوى اى محمّد : * ( بَلى وَرَبِّي ) * ، به خداى من قسم مىكنم و سوگند مىخورم كه شما را بر انگيزند ( 10 ) ، آنگه
هامش
( 1 ) . آد و ديگر نسخه بدلها از .
( 2 ) . سورهء روم ( 30 ) آيهء 4 .
( 3 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : اين .
( 4 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : * ( كانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ ) * .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : كه بديشان رسولان .
( 6 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بايستى كه .
( 9 - 8 - 7 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 10 ) . آد و ديگر نسخه بدلها ثمّ لتنبّؤن .