برصيصا با ديو كه [ ديو ] ( 1 ) گفت : كافر شو تا تو را برهانم . چون كافر شد از او تبرّا كرد و گفت : * ( إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكَ ) * .
و قولى ديگر مفسّران را آن است كه : آيت عام است در جملهء كفّار كه شيطان ايشان را به كفر وسوسه كرد . چون كافر شدند از ايشان تبرّا كرد ، و مثله قوله : وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ وَقالَ لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَإِنِّي جارٌ لَكُمْ - الى قوله : إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكُمْ إِنِّي أَرى ما لا تَرَوْنَ ( 2 ) .
* ( إِنِّي أَخافُ اللَّه رَبَّ الْعالَمِينَ ، فَكانَ عاقِبَتَهُما أَنَّهُما فِي النَّارِ خالِدَيْنِ فِيها وَذلِكَ جَزاءُ الظَّالِمِينَ ) * ، گفت : عاقبت آن هر دو - يعنى شيطان و انسان - آن است كه در دوزخ باشند مخلَّد و مؤبّد ( 3 ) ، و اين جزاى ظالمان است .
قوله : * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ ) * ، گفت :
اى مؤمنان از خداى بترسيد ، و هر نفسى بايد تا انتظار كند آنچه تقديم كرده باشد و از پيش فرستاده براى فرداى قيامت ، چه آنچه امروز كرده باشد جزا و مكافات ( 4 ) براى او نهاده باشند معدّ ، و قديم ( 5 ) تعالى از حقّ او هيچ باز نگيرد . * ( وَاتَّقُوا اللَّه ) * ، از خداى بترسيد كه خداى داناست به آنچه شما مىكنيد .
* ( وَلا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّه فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ ) * ، گفت : مباشيد چنان كه آنان بودند كه خداى را فراموش كردند و دست از اوامر و نواهى او بداشتند ، و حقوق او ضايع كردند و فرمانهاى او فرو گذاشتند . خداى تعالى ايشان را از ياد ايشان ببرد تا پندارى حظَّ خود از دنيا فراموش كردند [ 28 - پ ] كه براى خود زادى
هامش
( 1 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 2 ) . سورهء انفال ( 8 ) آيهء 48 .
( 3 ) . اساس : و مخلَّد مؤبّد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 4 ) . آد ، گا آن .
( 5 ) . آد ، كا ، گا : و خداى .